| ACAG 7.3 -0.1800 -2.47% Όγκος: 51,524 Αξία: 379,459 | AEM 5.8 -0.1650 -2.84% Όγκος: 16,127 Αξία: 95,368 | AKTR 10.54 -0.1200 -1.14% Όγκος: 153,586 Αξία: 1,617,719 | BOCHGR 9.26 -0.1200 -1.30% Όγκος: 513,717 Αξία: 4,769,903 | BYLOT 0.941 -0.0110 -1.17% Όγκος: 2,997,973 Αξία: 2,824,146 | CENER 22 0.5500 2.50% Όγκος: 508,562 Αξία: 11,134,710 | CNLCAP 6.9 -0.1000 -1.45% Όγκος: 140 Αξία: 964 | CREDIA 1.26 -0.0260 -2.06% Όγκος: 369,060 Αξία: 471,964 | DIMAND 12 0.0000 0.00% Όγκος: 19,280 Αξία: 227,807 | EIS 1.694 -0.0240 -1.42% Όγκος: 60,074 Αξία: 102,750 | EVR 2.03 -0.0500 -2.46% Όγκος: 51,893 Αξία: 107,091 | MTLN 35.8 -1.2400 -3.46% Όγκος: 390,734 Αξία: 14,244,466 | NOVAL 2.73 -0.0100 -0.37% Όγκος: 8,978 Αξία: 24,650 | ONYX 1.515 -0.0250 -1.65% Όγκος: 26,462 Αξία: 40,413 | OPTIMA 9.78 -0.2800 -2.86% Όγκος: 610,313 Αξία: 6,029,167 | QLCO 5.845 -0.0700 -1.20% Όγκος: 87,899 Αξία: 515,197 | REALCONS 6.06 0.0600 0.99% Όγκος: 7,497 Αξία: 45,241 | SOFTWEB 2.95 -0.0400 -1.36% Όγκος: 995 Αξία: 2,898 | TITC 52.5 -0.8000 -1.52% Όγκος: 211,679 Αξία: 11,215,102 | TREK 3.15 0.0500 1.59% Όγκος: 2,455 Αξία: 7,678 | YKNOT 1.795 -0.0250 -1.39% Όγκος: 55,869 Αξία: 102,606 | ΑΑΑΚ 5.9 0.0000 0.00% Όγκος: 79 Αξία: 454 | ΑΒΑΞ 3.25 -0.0700 -2.15% Όγκος: 252,834 Αξία: 839,256 | ΑΒΕ 0.445 0.0000 0.00% Όγκος: 18,052 Αξία: 7,937 | ΑΔΑΚ 58.16 -1.0600 -1.82% Όγκος: 2,843 Αξία: 166,893 | ΑΔΜΗΕ 3.055 0.0350 1.15% Όγκος: 635,048 Αξία: 1,930,572 | ΑΚΡΙΤ 1.08 0.0000 0.00% Όγκος: 2,898 Αξία: 3,129 | ΑΛΜΥ 6.3 -0.1600 -2.54% Όγκος: 25,359 Αξία: 163,517 | ΑΛΦΑ 3.72 -0.0300 -0.81% Όγκος: 71,520,047 Αξία: 266,635,335 | ΑΝΔΡΟ 8.92 -0.0800 -0.90% Όγκος: 6,290 Αξία: 56,648 | ΑΡΑΙΓ 13.72 -0.1400 -1.02% Όγκος: 105,974 Αξία: 1,458,931 | ΑΣΚΟ 4 -0.0800 -2.00% Όγκος: 2,800 Αξία: 11,287 | ΑΣΤΑΚ 7.24 0.0400 0.55% Όγκος: 4,260 Αξία: 30,783 | ΑΤΕΚ 1.32 -0.0100 -0.76% Όγκος: 374 Αξία: 493 | ΑΤΡΑΣΤ 15.55 0.1000 0.64% Όγκος: 1,014 Αξία: 15,770 | ΑΤΤΙΚΑ 1.735 0.0100 0.58% Όγκος: 17,756 Αξία: 30,907 | ΒΙΝΤΑ 8.1 0.1000 1.23% Όγκος: 403 Αξία: 3,259 | ΒΙΟ 15.78 0.4400 2.79% Όγκος: 915,930 Αξία: 14,382,951 | ΒΙΟΚΑ 1.745 0.0150 0.86% Όγκος: 17,880 Αξία: 31,057 | ΒΙΟΣΚ 2.56 -0.0100 -0.39% Όγκος: 10,150 Αξία: 25,628 | ΒΟΣΥΣ 2.16 0.0200 0.93% Όγκος: 600 Αξία: 1,298 | ΓΕΒΚΑ 2.27 -0.0100 -0.44% Όγκος: 8,661 Αξία: 19,664 | ΓΕΚΤΕΡΝΑ 36.08 -0.4400 -1.22% Όγκος: 264,884 Αξία: 9,602,672 | ΓΚΜΕΖΖ 0.3835 -0.0110 -2.87% Όγκος: 42,292 Αξία: 16,396 | ΔΑΑ 11.44 0.0000 0.00% Όγκος: 176,942 Αξία: 2,011,102 | ΔΑΙΟΣ 5.8 -0.0500 -0.86% Όγκος: 1,301 Αξία: 7,611 | ΔΕΗ 18.9 -0.1000 -0.53% Όγκος: 773,281 Αξία: 14,599,556 | ΔΟΜΙΚ 2.23 -0.1000 -4.48% Όγκος: 16,936 Αξία: 38,797 | ΔΡΟΜΕ 0.352 -0.0060 -1.70% Όγκος: 8,237 Αξία: 2,898 | ΕΒΡΟΦ 3.77 -0.0500 -1.33% Όγκος: 1,350 Αξία: 5,031 | ΕΕΕ 54.5 -0.2000 -0.37% Όγκος: 28,333 Αξία: 1,556,790 | ΕΚΤΕΡ 3.9 -0.1650 -4.23% Όγκος: 78,779 Αξία: 313,861 | ΕΛΒΕ 5.6 0.1000 1.79% Όγκος: 184 Αξία: 966 | ΕΛΙΝ 2.33 -0.0100 -0.43% Όγκος: 4,234 Αξία: 9,839 | ΕΛΛ 16.15 -0.1500 -0.93% Όγκος: 4,069 Αξία: 65,643 | ΕΛΛΑΚΤΩΡ 1.288 -0.0460 -3.57% Όγκος: 212,984 Αξία: 277,885 | ΕΛΠΕ 8.81 -0.2650 -3.01% Όγκος: 506,114 Αξία: 4,482,708 | ΕΛΣΤΡ 2.34 -0.0300 -1.28% Όγκος: 9,483 Αξία: 22,183 | ΕΛΤΟΝ 1.865 -0.0150 -0.80% Όγκος: 12,919 Αξία: 23,985 | ΕΛΧΑ 4.53 -0.1150 -2.54% Όγκος: 213,847 Αξία: 1,001,813 | ΕΤΕ 13.785 -0.5700 -4.13% Όγκος: 7,795,710 Αξία: 109,051,809 | ΕΥΑΠΣ 3.83 -0.0600 -1.57% Όγκος: 12,694 Αξία: 48,641 | ΕΥΔΑΠ 7.84 -0.1100 -1.40% Όγκος: 261,906 Αξία: 2,066,327 | ΕΥΡΩΒ 3.92 -0.0010 -0.03% Όγκος: 17,967,862 Αξία: 70,605,768 | ΕΧΑΕ 6.85 0.1500 2.19% Όγκος: 148,171 Αξία: 1,005,576 | ΙΑΤΡ 1.87 -0.0300 -1.60% Όγκος: 3,295 Αξία: 6,126 | ΙΚΤΙΝ 0.3695 -0.0005 -0.14% Όγκος: 68,166 Αξία: 24,984 | ΙΛΥΔΑ 4.65 0.0800 1.72% Όγκος: 15,380 Αξία: 71,385 | ΙΝΛΙΦ 6.14 -0.1000 -1.63% Όγκος: 8,285 Αξία: 51,540 | ΙΝΤΕΚ 5.88 -0.0500 -0.85% Όγκος: 26,851 Αξία: 159,198 | ΙΝΤΕΤ 1.305 -0.0050 -0.38% Όγκος: 310 Αξία: 398 | ΙΝΤΚΑ 3.265 -0.0850 -2.60% Όγκος: 70,147 Αξία: 231,761 | ΚΑΙΡΟΜΕΖ 0.35 -0.0200 -5.71% Όγκος: 73,745 Αξία: 26,660 | ΚΑΡΕΛ 378 2.0000 0.53% Όγκος: 142 Αξία: 53,446 | ΚΕΚΡ 1.845 -0.0300 -1.63% Όγκος: 8,895 Αξία: 16,346 | ΚΟΡΔΕ 0.483 0.0060 1.24% Όγκος: 422 Αξία: 201 | ΚΟΥΑΛ 1.274 -0.0120 -0.94% Όγκος: 48,467 Αξία: 61,369 | ΚΟΥΕΣ 6.83 -0.0300 -0.44% Όγκος: 37,723 Αξία: 259,743 | ΚΡΙ 24 0.1000 0.42% Όγκος: 3,737 Αξία: 89,507 | ΛΑΒΙ 1.326 -0.0340 -2.56% Όγκος: 112,783 Αξία: 148,767 | ΛΑΜΔΑ 6.99 -0.0100 -0.14% Όγκος: 129,082 Αξία: 902,752 | ΛΑΝΑΚ 1.14 -0.0200 -1.75% Όγκος: 2,265 Αξία: 2,433 | ΛΕΒΠ 0.183 0.0000 0.00% Όγκος: 3,013 Αξία: 497 | ΛΟΥΛΗ 3.88 -0.0700 -1.80% Όγκος: 5,733 Αξία: 22,372 | ΜΑΘΙΟ 0.77 -0.0050 -0.65% Όγκος: 410 Αξία: 315 | ΜΕΒΑ 9.15 -0.3000 -3.28% Όγκος: 2,871 Αξία: 26,587 | ΜΕΝΤΙ 2.5 -0.0200 -0.80% Όγκος: 706 Αξία: 1,747 | ΜΙΓ 3.52 0.0800 2.27% Όγκος: 6,679 Αξία: 22,910 | ΜΙΝ 0.59 -0.0100 -1.69% Όγκος: 55,001 Αξία: 32,781 | ΜΟΗ 36.68 0.1000 0.27% Όγκος: 215,461 Αξία: 7,869,764 | ΜΟΝΤΑ 5.9 0.0000 0.00% Όγκος: 313 Αξία: 1,838 | ΜΟΤΟ 2.51 0.0100 0.40% Όγκος: 22,338 Αξία: 56,021 | ΜΟΥΖΚ 0.61 0.0000 0.00% Όγκος: 350 Αξία: 203 | ΜΠΕΛΑ 24.82 -0.7800 -3.14% Όγκος: 1,029,095 Αξία: 25,711,020 | ΜΠΛΕΚΕΔΡΟΣ 4.32 0.0000 0.00% Όγκος: 1,697 Αξία: 7,329 | ΜΠΡΙΚ 3.12 0.0500 1.60% Όγκος: 47,030 Αξία: 145,589 | ΝΑΚΑΣ 3.62 -0.0200 -0.55% Όγκος: 1,195 Αξία: 4,334 | ΝΑΥΠ 1.41 -0.0050 -0.35% Όγκος: 371 Αξία: 525 | ΝΤΟΠΛΕΡ 0.915 0.0150 1.64% Όγκος: 10,310 Αξία: 9,447 | ΝΤΟΤΣΟΦΤ 27 1.0000 3.70% Όγκος: 1,000 Αξία: 26,700 | ΞΥΛΚ 0.241 -0.0010 -0.41% Όγκος: 11,500 Αξία: 2,783 | ΞΥΛΠ 0.585 0.0000 0.00% Όγκος: 35 Αξία: 22 | ΟΛΘ 37.7 -0.1000 -0.27% Όγκος: 4,779 Αξία: 180,934 | ΟΛΠ 37.7 -0.8000 -2.12% Όγκος: 8,589 Αξία: 324,977 | ΟΛΥΜΠ 2.36 -0.0200 -0.85% Όγκος: 10,134 Αξία: 23,734 | ΟΠΑΠ 15.8 -0.2500 -1.58% Όγκος: 1,704,692 Αξία: 27,038,858 | ΟΡΙΛΙΝΑ 0.822 -0.0140 -1.70% Όγκος: 18,000 Αξία: 14,917 | ΟΤΕ 17.5 -0.1600 -0.91% Όγκος: 970,093 Αξία: 16,990,289 | ΟΤΟΕΛ 12.72 -0.1800 -1.42% Όγκος: 18,812 Αξία: 239,333 | ΠΑΙΡ 0.918 0.0340 3.70% Όγκος: 34 Αξία: 31 | ΠΑΠ 3.7 -0.0700 -1.89% Όγκος: 5,041 Αξία: 18,830 | ΠΕΙΡ 8.12 -0.0040 -0.05% Όγκος: 8,267,282 Αξία: 67,042,993 | ΠΕΡΦ 7.6 -0.1000 -1.32% Όγκος: 15,623 Αξία: 119,834 | ΠΕΤΡΟ 8.56 -0.0600 -0.70% Όγκος: 10,013 Αξία: 86,079 | ΠΛΑΘ 4.04 -0.0600 -1.49% Όγκος: 15,395 Αξία: 62,738 | ΠΡΔ 0.34 -0.0100 -2.94% Όγκος: 51,165 Αξία: 17,702 | ΠΡΕΜΙΑ 1.374 -0.0060 -0.44% Όγκος: 181,426 Αξία: 251,273 | ΠΡΟΝΤΕΑ 5.55 -0.2500 -4.50% Όγκος: 19,403 Αξία: 106,420 | ΠΡΟΦ 7.17 -0.0800 -1.12% Όγκος: 83,820 Αξία: 601,301 | ΡΕΒΟΙΛ 1.76 -0.0450 -2.56% Όγκος: 14,180 Αξία: 25,253 | ΣΑΝΜΕΖΖ 0.148 -0.0006 -0.41% Όγκος: 37,433 Αξία: 5,515 | ΣΑΡ 14.64 0.0000 0.00% Όγκος: 46,633 Αξία: 680,506 | ΣΕΝΤΡ 0.333 -0.0070 -2.10% Όγκος: 4,700 Αξία: 1,564 | ΣΙΔΜΑ 1.87 0.0050 0.27% Όγκος: 1,100 Αξία: 2,025 | ΣΠΕΙΣ 7.1 -0.0400 -0.56% Όγκος: 4,047 Αξία: 28,834 | ΣΠΙ 0.56 -0.0240 -4.29% Όγκος: 6,950 Αξία: 3,942 | ΤΖΚΑ 1.715 -0.0150 -0.87% Όγκος: 5,070 Αξία: 8,638 | ΤΡΑΣΤΟΡ 1.22 -0.0400 -3.28% Όγκος: 2,798 Αξία: 3,508 | ΤΡΕΣΤΑΤΕΣ 1.98 0.0200 1.01% Όγκος: 90,172 Αξία: 177,979 | ΦΑΙΣ 3.78 -0.0900 -2.38% Όγκος: 54,271 Αξία: 205,792 | ΦΒΜΕΖΖ 0.056 -0.0016 -2.86% Όγκος: 516,891 Αξία: 29,297 | ΦΟΥΝΤΛ 1.27 -0.0250 -1.97% Όγκος: 53,305 Αξία: 68,100 | ΦΡΙΓΟ 0.36 -0.0080 -2.22% Όγκος: 75,347 Αξία: 27,223 | ΦΡΛΚ 4.565 -0.0200 -0.44% Όγκος: 133,282 Αξία: 618,262 | ΧΑΙΔΕ 0.75 -0.0100 -1.33% Όγκος: 431 Αξία: 331 |
- Χρειάζεται να τους πείσει ότι έχει καλύτερο σχέδιο για την Ελλάδα.
- Να μιλήσει για την οικονομία.
- Για τους μισθούς.
- Για το δημογραφικό.
- Για το κόστος ζωής.
- Για την υγεία.
- Για την ασφάλεια.
- Για την εξωτερική πολιτική.
- Για την άμυνα.
Και να αφήσει τον πολίτη να αποφασίσει χωρίς να του βάζει ένα πιστόλι στον κρόταφο της κάλπης.
Γιατί στο τέλος υπάρχει ένα πολύ απλό ερώτημα:
Θέλει η κυβέρνηση να κερδίσει την ψήφο των πολιτών επειδή την εμπιστεύονται ή επειδή φοβούνται τι θα συμβεί αν δεν την ψηφίσουν;
Αυτό είναι το πραγματικό πολιτικό στοίχημα.
Και αν στη Νέα Δημοκρατία πιστεύουν ότι το δεύτερο είναι ο ασφαλέστερος δρόμος προς την κάλπη, ίσως κάνουν έναν πολύ μεγάλο υπολογιστικό λάθος.
Γιατί ο Έλληνας ψηφοφόρος έχει αποδείξει πολλές φορές ότι δεν του αρέσει να τον φοβίζουν.
Και ακόμη περισσότερο δεν του αρέσει να τον αντιμετωπίζουν σαν να χρειάζεται κάποιον να τον τρομοκρατήσει για να καταλάβει τι πρέπει να ψηφίσει.
- Η Τουρκία είναι σοβαρό εθνικό ζήτημα.
- Η άμυνα είναι σοβαρό εθνικό ζήτημα.
- Η αποτροπή είναι σοβαρό εθνικό ζήτημα.
- Η ψήφος, όμως, είναι του πολίτη.
Και καλό είναι να παραμείνει δική του, χωρίς «ντου», χωρίς «3 τα ξημερώματα» και χωρίς εκλογικά σκιάχτρα.
Διαβάστε ακόμη:
- Το 38% του τζίρου του «Προστάτη της Παραλιακής» προέρχεται από λαθραία ρωσικά πετρέλαια
- Ο Μακάριος Λαζαρίδης «απασφάλισε» και την πέφτει στον Δένδια
- Γιατί η «εθνική συμφωνία» θεοδωρικάκου για την ακρίβεια «βουλιάζει»
- Σκάνδαλο μεγατόνων στο ρεύμα: Οι συνεπείς καταναλωτές πληρώνουν το «μάρμαρο» για ρευματοκλοπές και φέσια τρίτων
Την ώρα που το Καζίνο στο Ελληνικό προχωρά με γοργούς ρυθμούς και ήδη έχει ολοκληρωθεί άνω του 20% του project, παρά τις δύο προσφυγές στο ΣτΕ από τους Δήμους Αλίμου και Γλυφάδας, καλά πληροφορημένες πηγές που γνωρίζουν εκ των έσω πρόσωπα και πράγματα υποστηρίζουν ότι στην κοινοπραξία Hard Rock - ΓΕΚ Τέρνα υπάρχει μια κινητικότητα και πιθανόν να υπάρξουν εξελίξεις!
Οι ίδιες έγκυρες πηγές επισημαίνουν ότι στο επιτελείο της μεγάλης εγχώριας εταιρίας υπάρχει ένας προβληματισμός κατά πόσον το project του Καζίνο θα είναι κερδοφόρο σε τέτοιο βαθμό που να δημιουργεί πραγματικό επενδυτικό ενδιαφέρον με αποτύπωση στα οικονομικά αποτελέσματα της εισηγμένης ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ!
Θυμίζεται ότι πρόκειται για ένα project της τάξης των 1,8 δις. με την ανέγερση ενός Πύργου 197 μέτρων, ξενοδοχείο με 1.100 δωμάτια και 200 σουίτες, αρένα 9.000 τμ, συνεδριακό κέντρο 17.110 τμ, 14 εστιατόρια και μπαρ, καθώς και το καζίνο των 15.000 τμ!
Παρά τις παρασκηνιακές προσπάθειες που κατά πληροφορίες έχουν γίνει, δεν έχει επιτευχθεί η μετατροπή μέρους του project σε κατοικίες, προκειμένου να καταστεί βιώσιμο και κερδοφόρο, καθώς το real estate στην αθηναϊκή Ριβιέρα βρίσκεται στο ζενίθ με ιλιγγιώδεις τιμές ανά τετραγωνικό μέτρο!
Υπό το πρίσμα αυτό, καλά ενημερωμένοι κύκλοι αναφέρουν ότι η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ που κατέχει το 49% της κοινοπραξίας με την Hard Rock (η οποία το 2023 πήρε τη θέση της Mohegan που αποχώρησε) το 51%, έχει ξεκινήσει την αναζήτηση επενδυτή στον οποίο να πουλήσει το ποσοστό της στο εμβληματικό έργο! Οι ίδιες πηγές επιμένουν ότι η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ έχει ήδη απευθυνθεί τόσο σε Έλληνες όσο και σε ξένους επενδυτές προκειμένου να παραχωρήσει τη δική της συμμετοχή στην κοινοπραξία!
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι ρόλο στην εξέλιξη αυτή παίζει και η ταχύτητα ανέγερσης του Καζίνο στο Μαρούσι, το οποίο ξεπέρασε όλους τους σκοπέλους και τα πάσης φύσης αγκάθια στο κατέβασμα του από την Πάρνηθα και προβλέπεται να είναι έτοιμο και να λειτουργήσει πολύ πριν το καζίνο του Ελληνικού, γεγονός που θα του δώσει σαφές συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι του ανταγωνισμού τουλάχιστον στην αρχική φάση!
Διαβάστε ακόμη:
- Το 38% του τζίρου του «Προστάτη της Παραλιακής» προέρχεται από λαθραία ρωσικά πετρέλαια
- Ο Μακάριος Λαζαρίδης «απασφάλισε» και την πέφτει στον Δένδια
- Γιατί η «εθνική συμφωνία» θεοδωρικάκου για την ακρίβεια «βουλιάζει»
- Σκάνδαλο μεγατόνων στο ρεύμα: Οι συνεπείς καταναλωτές πληρώνουν το «μάρμαρο» για ρευματοκλοπές και φέσια τρίτων
Διαβάστε στην «iAXIA», με νέο σχεδιασμό και εμφάνιση, όλο το ρεπορτάζ της εβδομάδας για την οικονομία, το χρηματιστήριο, τις τράπεζες, τις επιχειρήσεις και την πολιτική...
Διαβάστε ακόμη:
- Το 38% του τζίρου του «Προστάτη της Παραλιακής» προέρχεται από λαθραία ρωσικά πετρέλαια
- Ο Μακάριος Λαζαρίδης «απασφάλισε» και την πέφτει στον Δένδια
- Γιατί η «εθνική συμφωνία» θεοδωρικάκου για την ακρίβεια «βουλιάζει»
- Σκάνδαλο μεγατόνων στο ρεύμα: Οι συνεπείς καταναλωτές πληρώνουν το «μάρμαρο» για ρευματοκλοπές και φέσια τρίτων
Το τέλος του «ρωτήστε μας για την τιμή»
Για τη νέα γενιά καταναλωτών, ένα από τα πιο παράξενα χαρακτηριστικά της παραδοσιακής αγοράς τέχνης είναι η απουσία ξεκάθαρων τιμών.
Σε αρκετές μεγάλες γκαλερί, οι τιμές των έργων δεν εμφανίζονται δημόσια.
Ο ενδιαφερόμενος πρέπει να ρωτήσει.
Να συζητήσει.
Και μερικές φορές να αποδείξει ότι είναι ο «κατάλληλος» συλλέκτης για να αποκτήσει ένα συγκεκριμένο έργο.
Οι δημοπρασίες λειτουργούν διαφορετικά.
Η εκτίμηση είναι γνωστή πριν από την πώληση.
Οι προσφορές εμφανίζονται σε πραγματικό χρόνο.
Και όταν πέσει το σφυρί, η αγορά έχει δώσει τη δική της απάντηση για την αξία του αντικειμένου εκείνη τη στιγμή.
Για μια γενιά που έχει μεγαλώσει με εφαρμογές χρηματιστηρίου, online marketplaces και άμεσες συγκρίσεις τιμών, αυτό μοιάζει πολύ πιο φυσικό.
Από την Αθήνα μπορείς να αγοράσεις έργο που βρίσκεται στη Νέα Υόρκη
Η μεγαλύτερη επανάσταση ήρθε όταν οι μεγάλοι οίκοι δημοπρασιών μπήκαν αποφασιστικά στην ψηφιακή εποχή. Οι Christie's και Sotheby's, όπως και δεκάδες μικρότεροι οίκοι και ηλεκτρονικές πλατφόρμες, επένδυσαν στη δυνατότητα πραγματικού online bidding. Ο συλλέκτης δεν χρειάζεται πλέον να βρίσκεται στην αίθουσα. Μπορεί να κάθεται στον καναπέ του στην Αθήνα και να διεκδικεί σε πραγματικό χρόνο ένα έργο που δημοπρατείται στο Λονδίνο, στη Νέα Υόρκη ή στο Χονγκ Κονγκ. Η απόσταση πρακτικά εξαφανίστηκε. Μαζί της άρχισε να υποχωρεί και ένα κομμάτι του μυστηρίου που περιέβαλλε παραδοσιακά την αγορά έργων τέχνης.Η δημοπρασία θυμίζει πλέον επενδυτική εφαρμογή
Υπάρχει όμως και κάτι άλλο που εξηγεί τη γοητεία των δημοπρασιών.
Η διαδικασία έχει αποκτήσει χαρακτηριστικά gamification.
Υπάρχει χρονόμετρο.
Υπάρχουν αντίπαλες προσφορές.
Υπάρχει η τιμή που ανεβαίνει.
Και υπάρχει μια συγκεκριμένη στιγμή κατά την οποία πρέπει να αποφασίσεις αν θα χτυπήσεις ξανά ή αν θα εγκαταλείψεις.
Στην οθόνη ενός κινητού, η εμπειρία μπορεί να θυμίζει περισσότερο μια high-end εφαρμογή επενδύσεων παρά το παλιό στερεότυπο μιας σκοτεινής αίθουσας γεμάτης συλλέκτες που σηκώνουν διακριτικά ένα αριθμημένο ταμπελάκι.
Και αυτό ταιριάζει απόλυτα σε μια digital-native γενιά.
Το FOMO μπήκε και στην Τέχνη
Το μεγάλο ψυχολογικό όπλο της δημοπρασίας είναι το FOMO, το fear of missing out. Σε μια γκαλερί μπορείς να φύγεις. Να το σκεφτείς. Να επιστρέψεις την επόμενη ημέρα. Στη δημοπρασία δεν υπάρχει πάντα δεύτερη ευκαιρία. Το έργο βρίσκεται μπροστά σου για λίγα λεπτά. Κάποιος άλλος προσφέρει περισσότερα. Και γνωρίζεις ότι μόλις ακουστεί το «sold», μπορεί να μην εμφανιστεί ξανά στην αγορά για χρόνια. Αυτή η αίσθηση επείγοντος μετατρέπει την αγορά σε εμπειρία. Η απόκτηση ενός έργου δεν μοιάζει πλέον απλώς με συναλλαγή. Μοιάζει με νίκη.Στη δημοπρασία δεν χρειάζεται να σε «εγκρίνει» η γκαλερί
Υπάρχει και μία πιο βαθιά αλλαγή.
Οι κορυφαίες γκαλερί λειτουργούν παραδοσιακά με σχέσεις που χτίζονται για χρόνια.
Για τα πιο περιζήτητα έργα, το γεγονός ότι κάποιος διαθέτει τα χρήματα δεν σημαίνει πάντα ότι θα μπορέσει και να τα αγοράσει.
Οι galleries θέλουν να γνωρίζουν πού θα καταλήξει το έργο, εάν ο αγοραστής είναι πραγματικός συλλέκτης και, συχνά, εάν υπάρχει κίνδυνος να το μεταπωλήσει γρήγορα.
Στη δημοπρασία ο κανόνας είναι πολύ πιο ωμός.
Όποιος προσφέρει το μεγαλύτερο ποσό, κερδίζει.
Για έναν νέο, οικονομικά ισχυρό αγοραστή χωρίς μακροχρόνια παρουσία στον κόσμο της Τέχνης, αυτή η απλότητα είναι εξαιρετικά ελκυστική.
Από τον Basquiat στα sneakers
Και το περιεχόμενο των δημοπρασιών έχει αλλάξει θεαματικά. Η νέα γενιά συλλεκτών δεν χωρίζει τον κόσμο σε αυστηρά κουτάκια όπως «καλές τέχνες», «μόδα» και «design». Μπορεί να θαυμάζει έναν Jean-Michel Basquiat και ταυτόχρονα να συλλέγει ένα σπάνιο ζευγάρι sneakers. Να θέλει έναν Warhol στον τοίχο και ένα vintage Rolex στο συρτάρι. Να αγοράζει design έπιπλα, φωτογραφία, street art και memorabilia. Οι οίκοι δημοπρασιών κατάλαβαν αυτή τη μεταβολή και άρχισαν να δημιουργούν πωλήσεις όπου διαφορετικοί κόσμοι συνυπάρχουν. Η υψηλή Τέχνη κάθεται πλέον στο ίδιο ψηφιακό «ράφι» με limited-edition sneakers, πολυτελή ρολόγια, αντικείμενα design, street culture και συλλεκτικά κομμάτια της pop κουλτούρας.
Banksy και KAWS άλλαξαν το κοινό
Καλλιτέχνες όπως ο Banksy και ο KAWS βοήθησαν ιδιαίτερα σε αυτή τη μετάβαση. Η δουλειά τους επικοινωνεί με ένα κοινό που δεν μεγάλωσε απαραίτητα μέσα στις γκαλερί. Μεγάλωσε με street culture, μουσική, sneakers, μόδα και social media. Όταν τέτοια έργα εμφανίζονται δίπλα σε μεγάλα ονόματα της μοντέρνας και σύγχρονης τέχνης, η απόσταση ανάμεσα στον καινούργιο συλλέκτη και την αγορά μικραίνει. Η Τέχνη παύει να μοιάζει με κλειστό κλαμπ. Γίνεται κομμάτι ενός ευρύτερου lifestyle.Η Τέχνη ως επένδυση
Υπάρχει, βέβαια, και το χρήμα. Οι νεότεροι εύποροι αγοραστές αντιμετωπίζουν συχνά ένα έργο όχι μόνο ως αντικείμενο αισθητικής απόλαυσης αλλά και ως περιουσιακό στοιχείο. Βλέπουν τιμές προηγούμενων πωλήσεων. Παρακολουθούν ποιοι καλλιτέχνες ανεβαίνουν. Συγκρίνουν αποδόσεις και αναζητούν την επόμενη ευκαιρία. Η λογική αυτή έχει κοινά στοιχεία με τις μετοχές, τα κρυπτονομίσματα ή τα συλλεκτικά ρολόγια. Μόνο που υπάρχει μια μεγάλη διαφορά: η Τέχνη δεν προσφέρει καμία εγγύηση ότι η τιμή θα ανεβαίνει για πάντα. Ένας καλλιτέχνης που σήμερα γνωρίζει εκρηκτική ζήτηση μπορεί σε λίγα χρόνια να χάσει σημαντικό μέρος της εμπορικής δυναμικής του.Το flipping που διχάζει τον κόσμο της Τέχνης
Ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα φαινόμενα είναι το λεγόμενο art flipping. Κάποιος αγοράζει ένα έργο και το μεταπωλεί σχετικά γρήγορα, ελπίζοντας να εκμεταλλευτεί την άνοδο της ζήτησης. Οι δημοπρασίες διευκολύνουν αυτή τη διαδικασία επειδή παρέχουν έναν ξεκάθαρο μηχανισμό εξόδου. Ένα έργο μπορεί να επιστρέψει στην αγορά πολύ ευκολότερα απ' ό,τι στο παρελθόν. Για τον επενδυτή αυτό σημαίνει μεγαλύτερη ρευστότητα. Για πολλές γκαλερί και καλλιτέχνες, όμως, το γρήγορο flipping αποτελεί σχεδόν κόκκινο πανί, επειδή μπορεί να οδηγήσει σε κερδοσκοπικές φούσκες και να αποσταθεροποιήσει τις τιμές.Η παγίδα της αδρεναλίνης
Η δημοπρασία κρύβει επίσης έναν κίνδυνο που γνωρίζει κάθε άνθρωπος που έχει βρεθεί σε μια έντονη διαδικασία προσφορών. Μπορείς να ξεχάσεις τι πραγματικά ήθελες να πληρώσεις. Δεν αγοράζεις πλέον μόνο το έργο. Προσπαθείς να νικήσεις τον άγνωστο άνθρωπο που μόλις πρόσθεσε άλλα 5.000 ευρώ. Το φαινόμενο είναι γνωστό ως winner's curse: η επιθυμία να κερδίσεις τη δημοπρασία μπορεί να σε οδηγήσει τελικά να πληρώσεις περισσότερο απ' όσο είχες αρχικά θεωρήσει λογικό. Γι' αυτό οι έμπειροι αγοραστές μπαίνουν συνήθως στη διαδικασία έχοντας ήδη ορίσει ένα αυστηρό ανώτατο όριο. Και προσπαθούν να μην το ξεπεράσουν όταν ανάψουν τα ψηφιακά αίματα.Το ποσό στο σφυρί δεν είναι πάντα το τελικό ποσό
Υπάρχει επίσης κάτι που κάθε νέος συλλέκτης πρέπει να γνωρίζει. Η τελική προσφορά, το λεγόμενο hammer price, δεν είναι απαραίτητα το ποσό που τελικά θα πληρώσει. Οι οίκοι δημοπρασιών προσθέτουν συνήθως buyer's premium, ενώ ανάλογα με το έργο και τη χώρα μπορεί να υπάρχουν φόροι, δικαιώματα καλλιτέχνη, μεταφορικά, ασφάλιση και έξοδα αποθήκευσης. Έτσι ένα έργο που «χτυπήθηκε» στις 20.000 ευρώ μπορεί να κοστίσει αισθητά περισσότερο μέχρι να φτάσει στον τοίχο του αγοραστή. Η διαφάνεια της τιμής δεν σημαίνει επομένως ότι η διαδικασία είναι απαλλαγμένη από πρόσθετα κόστη.Οι γκαλερί δεν πρόκειται να εξαφανιστούν
Η άνοδος των δημοπρασιών δεν σημαίνει ότι οι galleries χάνουν τον λόγο ύπαρξής τους. Ο ρόλος τους είναι διαφορετικός. Οι σημαντικές γκαλερί δεν πωλούν απλώς έργα. Χτίζουν καριέρες καλλιτεχνών, οργανώνουν εκθέσεις, δημιουργούν αρχεία, συνδέουν δημιουργούς με μουσεία και επιμελητές και στηρίζουν μια αγορά σε βάθος χρόνου. Οι δημοπρασίες είναι κυρίως η δευτερογενής αγορά, εκεί όπου ένα έργο που έχει ήδη αποκτηθεί αλλάζει ιδιοκτήτη. Το καινούργιο είναι ότι πλέον η εξουσία μεταξύ των δύο κόσμων επανακατανέμεται. Και οι γκαλερί πιέζονται να γίνουν πιο διαφανείς, πιο ψηφιακές και πιο φιλικές προς νέους αγοραστές.Μια αγορά που δεν αφορά πλέον μόνο εκατομμυριούχους
Η μεγαλύτερη ίσως αλλαγή είναι ότι ο κόσμος των δημοπρασιών έχει ανοίξει προς τα κάτω. Δεν χρειάζεται κάθε lot να είναι ένας Warhol πολλών εκατομμυρίων. Στις online δημοπρασίες υπάρχουν έργα, prints, φωτογραφίες, κεραμικά, αντικείμενα design και συλλεκτικά αντικείμενα με πολύ χαμηλότερες τιμές εκκίνησης. Αυτό επιτρέπει σε έναν νέο συλλέκτη να κάνει την πρώτη του αγορά χωρίς να διαθέτει περιουσία μεγιστάνα. Και ίσως αυτό είναι το σημαντικότερο κέρδος της ψηφιακής μετάβασης. Ένας κόσμος που επί δεκαετίες έμοιαζε δύσκολος στην πρόσβαση απέκτησε ξαφνικά κουμπί «Bid Now».Η συλλογή του μέλλοντος μπορεί να μην έχει κανόνες
Ο συλλέκτης της προηγούμενης γενιάς μπορεί να έχτιζε μια αυστηρά οργανωμένη συλλογή ζωγραφικής μιας συγκεκριμένης περιόδου. Ο νέος συλλέκτης μπορεί να βάλει δίπλα δίπλα έναν πίνακα, ένα designer chair, ένα σπάνιο sneaker και ένα vintage ρολόι. Δεν βλέπει απαραίτητα αντίφαση. Βλέπει προσωπική ταυτότητα. Αυτή η νοοτροπία αλλάζει σταδιακά όχι μόνο το τι δημοπρατείται, αλλά και τι θεωρείται άξιο συλλογής.Το σφυρί μετακόμισε στην οθόνη
Η μεγάλη αλλαγή στην αγορά της Τέχνης δεν είναι επομένως απλώς τεχνολογική. Είναι πολιτισμική. Οι νέοι συλλέκτες ζητούν τιμές που φαίνονται, πρόσβαση χωρίς προσκλήσεις, γρήγορες συναλλαγές και αντικείμενα που συνδέονται με τον δικό τους κόσμο. Οι οίκοι δημοπρασιών το κατάλαβαν. Οι γκαλερί αρχίζουν να προσαρμόζονται. Και το παλιό μοντέλο μιας αγοράς που λειτουργούσε πίσω από βαριές πόρτες και προσωπικές συστάσεις δίνει σταδιακά χώρο σε κάτι πολύ πιο άμεσο. Η τέχνη μπορεί να παραμένει μοναδική. Ο τρόπος όμως που την αγοράζουμε έχει γίνει πιο γρήγορος, πιο ψηφιακός και πολύ πιο κοντά στον τρόπο με τον οποίο αγοράζουμε σχεδόν οτιδήποτε άλλο στον 21ο αιώνα.Διαβάστε ακόμη:
- Το 38% του τζίρου του «Προστάτη της Παραλιακής» προέρχεται από λαθραία ρωσικά πετρέλαια
- Ο Μακάριος Λαζαρίδης «απασφάλισε» και την πέφτει στον Δένδια
- Γιατί η «εθνική συμφωνία» θεοδωρικάκου για την ακρίβεια «βουλιάζει»
- Σκάνδαλο μεγατόνων στο ρεύμα: Οι συνεπείς καταναλωτές πληρώνουν το «μάρμαρο» για ρευματοκλοπές και φέσια τρίτων
Για δεκαετίες, το πιάτο είχε έναν και μόνο ρόλο: να περιμένει το φαγητό.
Να είναι λευκό, ουδέτερο, διακριτικό. Ένας καμβάς που δεν διεκδικούσε τίποτα από τη δόξα του σεφ.
Κάπου στα τέλη της δεκαετίας του 1990, όμως, αυτό άρχισε να αλλάζει.
Οι πιο ανήσυχοι δημιουργοί της υψηλής γαστρονομίας άρχισαν να αναρωτιούνται όχι μόνο τι θα σερβίρουν, αλλά και πάνω σε τι θα το σερβίρουν, πώς θα το αγγίξει ο πελάτης και με ποια σειρά θα το φάει.
Έτσι γεννήθηκε μία ολόκληρη σχολή γύρω από το λεγόμενο custom tableware, τα ειδικά σχεδιασμένα σκεύη που δημιουργούνται αποκλειστικά για ένα εστιατόριο ή ακόμη και για ένα συγκεκριμένο πιάτο του μενού.
Και ξαφνικά, το πιάτο σταμάτησε να είναι φόντο.
Έγινε μέρος της ιστορίας.
Όταν ο σεφ έγινε και designer
Η ιδέα ήταν σχεδόν επαναστατική για την εποχή της.
Μέχρι τότε, ένας σεφ επέλεγε από υπάρχοντες καταλόγους πιάτα και σκεύη που ταίριαζαν στις δημιουργίες του.
Οι νέοι πρωτοπόροι έκαναν το αντίθετο.
Σχεδίαζαν πρώτα τη γευστική εμπειρία και στη συνέχεια ζητούσαν από designers και κεραμίστες να δημιουργήσουν ακριβώς το αντικείμενο που χρειαζόταν.
Ένα κουτάλι μπορούσε να έχει διαφορετική γωνία.
Ένα μπολ μπορούσε να είναι επίτηδες ακανόνιστο.
Ένα πιάτο μπορούσε να έχει επίπεδα, κοιλότητες ή μεταλλικές προεξοχές.
Και σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορούσε να μην υπάρχει καθόλου πιάτο.
Το elBulli ήταν από τα πρώτα που κοίταξαν κάτω από το φαγητό
Το 1997, το θρυλικό elBulli του Ferran Adrià στην Καταλονία άρχισε να πειραματίζεται συστηματικά με ειδικά σκεύη.
Η ομάδα του σχεδίασε αντικείμενα που έμοιαζαν με διπλωμένες μεταλλικές επιφάνειες, με γωνίες και επίπεδα που παρέπεμπαν σε origami.
Δεν ήταν απλώς αισθητικά παράξενα.
Ήταν σχεδιασμένα για να υπηρετούν συγκεκριμένες μπουκιές και συγκεκριμένες κινήσεις.
Το 2001, ο Adrià συνεργάστηκε με τον Ελβετό designer Luki Huber.
Μαζί δημιούργησαν πιπέτες, παράξενα κουτάλια, πολύ φαρδιά καλαμάκια και άλλα αντικείμενα που έδιναν στον πελάτη έναν εντελώς νέο τρόπο να αλληλεπιδράσει με το φαγητό.
Το 2005, η ιδέα οργανώθηκε ακόμη περισσότερο μέσα από το project Faces, στο οποίο designers δημιούργησαν μαχαιροπίρουνα, μπολ, δίσκους και άλλα σκεύη ειδικά για το εστιατόριο.
Εκεί κάπου το μήνυμα έγινε ξεκάθαρο:
το σκεύος δεν ήταν πια προμήθεια. Ήταν δημιουργία.
Το Noma έκανε την ατέλεια πολυτέλεια
Στην Κοπεγχάγη, το Noma του René Redzepi κινήθηκε σε διαφορετική αισθητική.
Εκεί δεν κυριάρχησαν οι μεταλλικές κατασκευές ή τα φουτουριστικά εργαλεία.
Κυριάρχησε το χειροποίητο κεραμικό.
Γήινα χρώματα, ακανόνιστα σχήματα, μικρές ατέλειες και υφές που έμοιαζαν να έχουν βγει απευθείας από το τοπίο της Σκανδιναβίας.
Ο Redzepi συνεργάστηκε με το εργαστήριο KH Würtz, δημιουργώντας πιάτα και μπολ που έμοιαζαν μοναδικά ακόμη και όταν προέρχονταν από την ίδια σειρά.
Η ατέλεια δεν ήταν ελάττωμα.
Ήταν η ταυτότητα.
Και η αξία αυτών των αντικειμένων ξέφυγε τελικά πολύ πέρα από την τραπεζαρία.
Όταν αντικείμενα από το παλιό Noma βγήκαν σε δημοπρασία το 2017, ένα σετ τεσσάρων πιάτων των Aage και Kasper Würtz πουλήθηκε περίπου για 805 ευρώ, ενώ ένα μεγάλο κεραμικό βάζο έφτασε περίπου τις 9.650 ευρώ.
Το σκεύος που κάποτε φιλοξενούσε ένα πιάτο είχε πλέον γίνει συλλεκτικό αντικείμενο.
Στο Alinea, το πιάτο αποφασίζει πώς θα φας
Το Alinea στο Σικάγο πήγε την ιδέα ακόμη πιο μακριά.
Ο σεφ Grant Achatz συνεργάστηκε με τον designer Martin Kastner και την Crucial Detail για να δημιουργήσει αντικείμενα που δεν φιλοξενούσαν απλώς το φαγητό.
Καθόριζαν τη σειρά με την οποία θα το δοκίμαζες.
Μία μπουκιά μπορούσε να βρίσκεται καρφωμένη σε μια λεπτή μεταλλική ακίδα πάνω από ένα μπολ.
Ο πελάτης έπρεπε πρώτα να φάει τη μπουκιά και έπειτα να δοκιμάσει το περιεχόμενο που βρισκόταν από κάτω.
Το σκεύος είχε πλέον αποκτήσει σχεδόν σκηνοθετικό ρόλο.
Δεν έλεγε μόνο «εδώ βρίσκεται το φαγητό».
Έλεγε:
«Πρώτα θα φας αυτό. Μετά εκείνο. Και τότε θα καταλάβεις ολόκληρη τη γεύση».
Όταν το τραπέζι αποκτά χορογραφία
Αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη αλλαγή που έφερε το custom tableware στη σύγχρονη γαστρονομία.
Ο πελάτης δεν λαμβάνει απλώς ένα πιάτο μπροστά του.
Συμμετέχει σε μία μικρή χορογραφία.
Το σχήμα του σκεύους μπορεί να τον αναγκάσει να σκύψει.
Ένα εργαλείο μπορεί να τον κάνει να πιει αντί να μασήσει.
Μία κατασκευή μπορεί να τον οδηγήσει να φάει δύο στοιχεία σε συγκεκριμένη σειρά.
Η γαστρονομία γίνεται εμπειρία όχι μόνο γεύσης, αλλά και κίνησης.
Το Attica έβαλε το εργαστήριο κεραμικής μέσα στο εστιατόριο
Στη Μελβούρνη, το Attica του Ben Shewry έδωσε μία ακόμη ενδιαφέρουσα διάσταση στην ιδέα.
Η Claire Ellis, η οποία εργαζόταν στην κουζίνα και παράλληλα ασχολούνταν με την κεραμική, πρότεινε το 2019 τη δημιουργία ειδικού πιάτου για ένα πιάτο με πλευρό κροκοδείλου.
Η επιφάνεια του κεραμικού θύμιζε το δέρμα του ζώου.
Η ιδέα άρεσε τόσο πολύ ώστε το 2020 δημιουργήθηκε μικρό εργαστήριο κεραμικής μέσα στο ίδιο το εστιατόριο.
Από τη μία πλευρά σχεδιαζόταν το φαγητό.
Από την άλλη το αντικείμενο που θα το φιλοξενούσε.
Ίσως δεν υπάρχει καλύτερη εικόνα για το πόσο στενά έχουν πλέον συνδεθεί οι δύο κόσμοι.
Γιατί τα εστιατόρια επενδύουν τόσα χρήματα στα πιάτα
Η απάντηση βρίσκεται σε μία λέξη:
εμπειρία.
Η υψηλή γαστρονομία σήμερα δεν πουλά απλώς φαγητό.
Πουλά ανάμνηση.
Πουλά ιστορία.
Πουλά κάτι που ο πελάτης δεν θα μπορέσει να αναπαραγάγει εύκολα στο σπίτι του.
Και ένα ειδικά σχεδιασμένο πιάτο ενισχύει αυτή την αίσθηση μοναδικότητας.
Ένα χειροποίητο κεραμικό μπορεί να φέρει την υπογραφή ενός γνωστού δημιουργού.
Μπορεί να έχει κατασκευαστεί μόνο για ένα συγκεκριμένο tasting menu.
Και όταν αυτό το μενού αποσυρθεί, μπορεί να αποσυρθεί μαζί του και το ίδιο το σκεύος.
Η λογική θυμίζει όλο και περισσότερο τη μόδα.
Limited edition.
Συνεργασία δημιουργών.
Αντικείμενο με ιστορία.
Τα πιάτα έχουν γίνει μέρος του branding
Για ένα σύγχρονο εστιατόριο υψηλής γαστρονομίας, το custom tableware δεν είναι μόνο θέμα αισθητικής.
Είναι και κομμάτι της ταυτότητας του brand.
Όπως ένα ξενοδοχείο έχει χαρακτηριστικό άρωμα και ένας οίκος μόδας χαρακτηριστικό μοτίβο, έτσι ένα εστιατόριο μπορεί να έχει ένα πιάτο που αναγνωρίζεται πριν ακόμη εμφανιστεί το φαγητό.
Στην εποχή του Instagram και του TikTok αυτό έχει αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Ένα εντυπωσιακό πιάτο φωτογραφίζεται.
Μοιράζεται.
Γίνεται μέρος της ψηφιακής ζωής του εστιατορίου.
Και μερικές φορές μπορεί να γίνει σχεδόν πιο διάσημο από τη συνταγή που κουβαλά.
Όταν το σκεύος κοστίζει περισσότερο από το φαγητό
Το παράδοξο είναι ότι σε ορισμένες περιπτώσεις το αντικείμενο αποκτά μεγαλύτερη οικονομική διάρκεια από το ίδιο το γεύμα.
Το φαγητό καταναλώνεται μέσα σε λίγα λεπτά.
Το πιάτο μπορεί να υπάρχει για δεκαετίες.
Μπορεί να πουληθεί σε δημοπρασία.
Να γίνει συλλεκτικό.
Να περάσει από ένα εστιατόριο σε μια ιδιωτική συλλογή.
Η πορσελάνη και το κεραμικό παύουν να είναι απλώς αντικείμενα εστίασης και αρχίζουν να ακουμπούν τον κόσμο του design και της τέχνης.
Μπορεί τελικά ένα πιάτο να κάνει το φαγητό πιο νόστιμο;
Εδώ βρίσκεται το πιο ενδιαφέρον ερώτημα.
Η απάντηση είναι ότι, σε έναν βαθμό, μπορεί.
Όχι επειδή αλλάζει χημικά τη συνταγή.
Αλλά επειδή αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο τη βιώνουμε.
Η εμφάνιση ενός φαγητού, το χρώμα του σκεύους, το βάρος ενός πιρουνιού, η υφή ενός κεραμικού και ακόμη και ο ήχος που κάνει ένα κουτάλι όταν αγγίζει το πιάτο επηρεάζουν τις προσδοκίες μας πριν ακόμη δοκιμάσουμε την πρώτη μπουκιά.
Η γεύση δεν γεννιέται αποκλειστικά στη γλώσσα.
Είναι αποτέλεσμα πολλών αισθήσεων που λειτουργούν ταυτόχρονα.
Και οι κορυφαίοι σεφ το γνωρίζουν.
Η νέα πολυτέλεια βρίσκεται κάτω από το φαγητό
Σήμερα, το πιάτο δεν είναι πια εκεί απλώς για να μη λερωθεί το τραπέζι.
Στα καλύτερα εστιατόρια του κόσμου μπορεί να είναι μία μικρή γλυπτική κατασκευή, ένα χειροποίητο κεραμικό, μία μεταλλική πλατφόρμα ή ένα εργαλείο που χρησιμοποιείται μόνο για μία συγκεκριμένη μπουκιά.
Η υψηλή γαστρονομία έχει μετατραπεί σε ένα πεδίο όπου ο σεφ συναντά τον designer, ο κεραμίστας συναντά την κουζίνα και το τραπέζι μοιάζει όλο και περισσότερο με σκηνή.
Και ίσως εκεί βρίσκεται η γοητεία του φαινομένου.
Γιατί σε κάποια εστιατόρια, πριν προλάβεις να αναρωτηθείς πόσο νόστιμο είναι το φαγητό, έχεις ήδη ερωτευτεί το πιάτο πάνω στο οποίο σερβίρεται.Διαβάστε ακόμη:
- Το 38% του τζίρου του «Προστάτη της Παραλιακής» προέρχεται από λαθραία ρωσικά πετρέλαια
- Ο Μακάριος Λαζαρίδης «απασφάλισε» και την πέφτει στον Δένδια
- Γιατί η «εθνική συμφωνία» θεοδωρικάκου για την ακρίβεια «βουλιάζει»
- Σκάνδαλο μεγατόνων στο ρεύμα: Οι συνεπείς καταναλωτές πληρώνουν το «μάρμαρο» για ρευματοκλοπές και φέσια τρίτων
Ο Τάσος Μπακασέτας από την περασμένη Κυριακή (5/9) είναι και επίσημα παίκτης του ΑΠΟΕΛ. Ξαναβρέθηκε δηλαδή συμπαίκτης στην Κύπρο με τους πρώην «πράσινους» Τζούρισιτς/Λημνιό/Μαντσίνι (οι δυο πρώτοι πήγαν κι αυτοί φέτος). Στον «Θρύλο» της Κύπρου «μετακόμισαν» αυτό το καλοκαίρι ο Ζήσης Βρύζας ως Αθλητικός Διευθυντής, ο Νίκος Παπαδόπουλος προπονητής, ενώ από την SL1 πήραν και τους Σάστρε, Πεντρόσο, ενώ τις τελευταίες ημέρες έκαναν προσπάθειες και για τους Μορόν, Σαχαμπό.
Για τη μεταγραφή του Μπακασέτα πάντως υπάρχει μπόλικο και ιντριγκαδόρικο παρασκήνιο. Στον ΑΠΟΕΛ υπέγραψε ως ελεύθερος από τον Παναθηναϊκό, με τον Γιάννη Αλαφούζο να του σκάει αποζημίωση σχεδόν 2.000.000 ευρώ!!! Το συμβόλαιό του με την κυπριακή ομάδα είναι 1+1 χρόνια, ενώ για την τρέχουσα σεζόν θα εισπράξει 250.000 ευρώ. Ουσιαστικά… χρηματοδότησε τη μεταγραφή του στον ΑΠΟΕΛ με την αποζημίωση που του έσκασε ο ιδιοκτήτης του Παναθηναϊκού!!!
Στο δια ταύτα: ο «Μπάκα» έφυγε με τον τρόπο που ήθελε από τους «πράσινους» κι αφού τους έψησε όλο το καλοκαίρι, παίρνοντας εξ ολοκλήρου τις αποδοχές που προέβλεπε το συμβόλαιο για τον τελευταίο του χρόνο.
Ο agent που έκανε τη δουλειά και τον πήγε στην Κύπρο και τον ΑΠΟΕΛ, ήταν ο κολλητός του, πρώην συμπαίκτης του στην Αλάνιασπορ, ο Γιώργος Τζαβέλλας. Ο πρώην διεθνής στόπερ και τιμ μάνατζερ του Παναθηναϊκού… φόρεσε το κουστούμι του ατζέντη και ήδη αυτό το καλοκαίρι υπέγραψε δύο δουλειές: του Μπακασέτα στον ΑΠΟΕΛ και του Φερναντές από την ΑΕΚ στην Αλάνιασπορ…
Διαβάστε ακόμη:
- Το 38% του τζίρου του «Προστάτη της Παραλιακής» προέρχεται από λαθραία ρωσικά πετρέλαια
- Ο Μακάριος Λαζαρίδης «απασφάλισε» και την πέφτει στον Δένδια
- Γιατί η «εθνική συμφωνία» θεοδωρικάκου για την ακρίβεια «βουλιάζει»
- Σκάνδαλο μεγατόνων στο ρεύμα: Οι συνεπείς καταναλωτές πληρώνουν το «μάρμαρο» για ρευματοκλοπές και φέσια τρίτων
Μια νέα βιομηχανία γεννήθηκε γύρω από την εξαφάνιση
Εταιρείες εξειδικευμένες στην ψηφιακή ιδιωτικότητα αναλαμβάνουν σήμερα να κάνουν κάτι που μοιάζει απλό αλλά μόνο απλό δεν είναι. Να εντοπίσουν πού ακριβώς υπάρχουν προσωπικά δεδομένα ενός πελάτη στο διαδίκτυο. Στη συνέχεια επιχειρούν να ζητήσουν την αφαίρεσή τους από data brokers, ιστοσελίδες και βάσεις δεδομένων. Και μετά αρχίζει το δυσκολότερο μέρος. Να παρακολουθούν εάν οι πληροφορίες θα εμφανιστούν ξανά. Γιατί το διαδίκτυο έχει μνήμη με τάσεις... ζιζανίου. Κόβεις ένα στοιχείο σε ένα σημείο και λίγο αργότερα μπορεί να φυτρώσει σε άλλο.62 διαφορετικά προφίλ για έναν μόνο άνθρωπο
Το μέγεθος του προβλήματος φαίνεται σε ένα περιστατικό που έχει περιγράψει ο Tom Aldrich, Chief Operating Officer της εταιρείας 360 Privacy. Ένας εύπορος πελάτης που είχε χρησιμοποιήσει προηγουμένως μία αυτοματοποιημένη υπηρεσία αφαίρεσης δεδομένων εξακολουθούσε να εμφανίζεται με 62 διαφορετικά προφίλ σε εκατοντάδες πηγές συγκέντρωσης πληροφοριών. Το εντυπωσιακότερο ήταν ότι, σύμφωνα με την εταιρεία, περίπου 93% των μη δημόσιων πληροφοριών μπορούσε να αφαιρεθεί. Αυτό δείχνει και γιατί οι πολύ πλούσιοι δεν αρκούνται πλέον σε ένα απλό πρόγραμμα που στέλνει αυτοματοποιημένα αιτήματα διαγραφής. Θέλουν ανθρώπους να ψάχνουν.Γιατί τα προσωπικά δεδομένα είναι θέμα φυσικής ασφάλειας
Η ιδιωτικότητα δεν αφορά πλέον μόνο την ενόχληση από spam ή ανεπιθύμητα τηλεφωνήματα. Ένα ψηφιακό προφίλ μπορεί να αποκαλύψει πού ζει κάποιος, ποιοι είναι οι συγγενείς του, ποια ακίνητα συνδέονται με το όνομά του και ποιες εταιρείες διαχειρίζεται. Αυτές οι πληροφορίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε απάτες, phishing, social engineering ή ακόμη και για τη δημιουργία εικόνας γύρω από τις καθημερινές κινήσεις ενός προσώπου. Όπως έχει επισημάνει ο ειδικός κυβερνοασφάλειας Brian Hill της BlackCloak, η ψηφιακή ασφάλεια και η φυσική ασφάλεια δεν μπορούν πλέον να αντιμετωπίζονται ως δύο διαφορετικοί κόσμοι. Για έναν άνθρωπο μεγάλης δημόσιας προβολής, το τηλέφωνο, το σπίτι και ο λογαριασμός email ανήκουν ουσιαστικά στο ίδιο σύστημα προστασίας.Ποιοι είναι οι data brokers
Στο κέντρο αυτής της αγοράς βρίσκονται οι λεγόμενοι data brokers. Πρόκειται για επιχειρήσεις που συλλέγουν πληροφορίες από πολλές διαφορετικές πηγές, τις συνδυάζουν και δημιουργούν προφίλ καταναλωτών. Οι πληροφορίες μπορούν να προέρχονται από δημόσια αρχεία, εμπορικές βάσεις, online δραστηριότητα ή άλλες νόμιμα διαθέσιμες πηγές. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι ένα προφίλ πολύ πιο λεπτομερές απ' όσο αντιλαμβάνεται ο ίδιος ο άνθρωπος στον οποίο αφορά. Και εκεί εμφανίστηκε η αντίστροφη βιομηχανία. Εάν κάποιοι βγάζουν χρήματα συλλέγοντας τα δεδομένα, κάποιοι άλλοι μπορούν να βγάλουν χρήματα προσπαθώντας να τα αφαιρέσουν.Γιατί δεν αρκεί ένα κουμπί «delete»
Θεωρητικά, κάποιος θα μπορούσε να κάνει αυτή τη δουλειά μόνος του. Στην πράξη είναι εξαιρετικά χρονοβόρα. Πρέπει πρώτα να βρει ποιες εταιρείες διαθέτουν τα στοιχεία του. Στη συνέχεια να εντοπίσει τον μηχανισμό opt-out της καθεμιάς, να αποδείξει σε ορισμένες περιπτώσεις την ταυτότητά του και να παρακολουθεί αν η διαγραφή πραγματοποιήθηκε. Το σημαντικότερο είναι ότι η διαδικασία δεν τελειώνει ποτέ πραγματικά. Νέες βάσεις εμφανίζονται. Παλιά στοιχεία επαναδημοσιεύονται. Οι εταιρείες αποκτούν νέα δεδομένα. Γι' αυτό οι premium υπηρεσίες λειτουργούν με συνδρομή και συνεχή παρακολούθηση.Dark web, κινητά και κάμερες στο μικροσκόπιο
Οι ακριβότερες υπηρεσίες δεν περιορίζονται στην αφαίρεση ενός τηλεφώνου από μια βάση δεδομένων. Μπορούν να παρακολουθούν εάν προσωπικά στοιχεία εμφανίζονται στο dark web, να ελέγχουν εάν λογαριασμοί έχουν εκτεθεί σε παραβιάσεις δεδομένων και να αξιολογούν την ασφάλεια κινητών, υπολογιστών και άλλων συσκευών. Ακόμη και οι συνδεδεμένες κάμερες ασφαλείας ενός σπιτιού μπορεί να αποτελέσουν μέρος του ελέγχου. Ο λόγος είναι απλός. Ένας δισεκατομμυριούχος μπορεί να ξοδέψει εκατομμύρια σε φυσική ασφάλεια και να αφήσει ένα αδύναμο password σε μια συσκευή των 100 ευρώ να ανοίξει ψηφιακό παράθυρο στο σπίτι του.Πόσο κοστίζει να αγοράσεις ιδιωτικότητα
Εδώ αρχίζει η πραγματική πολυτέλεια. Η BlackCloak, που παρέχει υπηρεσίες ψηφιακής προστασίας σε άτομα υψηλής καθαρής περιουσίας, celebrities και family offices, έχει υπηρεσίες των οποίων το κόστος μπορεί να κυμαίνεται περίπου από 10.000 έως 200.000 δολάρια ετησίως, ανάλογα με το επίπεδο προστασίας. Για εταιρικούς πελάτες, όπου μπορεί να προστατεύονται ανώτατα στελέχη, founders και μέλη διοικητικών συμβουλίων, τα συμβόλαια μπορούν να φτάσουν ακόμη και τις 600.000 δολάρια τον χρόνο. Δεν πληρώνεις, δηλαδή, απλώς για ένα λογισμικό. Πληρώνεις για μια ομάδα ανθρώπων που παρακολουθεί διαρκώς πού εμφανίζεσαι ψηφιακά.Γιατί ένας CEO μπορεί να κοστίζει περισσότερο από έναν celebrity
Η αξία της προστασίας εξαρτάται και από τον κίνδυνο. Ένας διάσημος ηθοποιός έχει μεγάλη δημόσια έκθεση. Ένας CEO, όμως, μπορεί να έχει πρόσβαση σε εταιρικά συστήματα, εμπιστευτικά δεδομένα και οικονομικές συναλλαγές τεράστιας αξίας. Εάν κάποιος αποκτήσει πληροφορίες για το οικογενειακό του περιβάλλον, μπορεί να επιχειρήσει πολύ πιο πειστικό phishing ή social engineering. Ένα μήνυμα που γνωρίζει το πραγματικό όνομα του παιδιού, τη διεύθυνση ενός εξοχικού ή τον λογιστή μιας οικογένειας έχει πολύ μεγαλύτερη πιθανότητα να ξεγελάσει τον παραλήπτη. Γι' αυτό η προστασία των στελεχών αντιμετωπίζεται πλέον και ως εταιρική κυβερνοασφάλεια.Μπορεί κάποιος να εξαφανιστεί εντελώς από το internet;
Η σύντομη απάντηση είναι όχι. Και οι σοβαρές εταιρείες του κλάδου δεν υπόσχονται κάτι τέτοιο. Ο στόχος είναι η δραστική μείωση του ψηφιακού αποτυπώματος. Ο Brian Hill έχει τοποθετήσει το ρεαλιστικό επίπεδο αφαίρεσης περίπου στο 70% έως 90%. Το υπόλοιπο μπορεί να αφορά στοιχεία που δεν μπορούν νόμιμα ή πρακτικά να εξαφανιστούν. Δημόσια αρχεία, δημοσιεύματα εφημερίδων, δικαστικές αποφάσεις ή πληροφορίες που προστατεύονται από δικαιώματα ενημέρωσης δεν διαγράφονται επειδή κάποιος απλώς επιθυμεί να μην υπάρχουν. Η ιδιωτικότητα έχει όρια.Το παράδοξο του «δικαιώματος στη λήθη»
Στην Ευρώπη, το λεγόμενο δικαίωμα στη διαγραφή ή «δικαίωμα στη λήθη» βάσει του GDPR προσφέρει στους πολίτες σημαντικά εργαλεία για την αφαίρεση προσωπικών δεδομένων σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Δεν αποτελεί όμως καθολικό δικαίωμα διαγραφής της ιστορίας. Η προστασία προσωπικών δεδομένων πρέπει να εξισορροπείται με άλλες αρχές, όπως η ελευθερία της έκφρασης, η δημοσιογραφία και το δημόσιο συμφέρον. Γι' αυτό άλλο πράγμα είναι η αφαίρεση ενός προσωπικού τηλεφώνου από έναν data broker και άλλο η απαίτηση εξαφάνισης ενός νόμιμου δημοσιεύματος.Υπάρχει φθηνότερη εκδοχή για τους υπόλοιπους
Δεν χρειάζεται βέβαια να διαθέτει κάποιος ιδιωτικό jet για να μειώσει το ψηφιακό του αποτύπωμα. Υπάρχουν υπηρεσίες συνδρομής για απλούς καταναλωτές που αναζητούν και υποβάλλουν αιτήματα αφαίρεσης από data brokers με πολύ χαμηλότερο κόστος. Η χρήση τους, όμως, παραμένει περιορισμένη. Έρευνα της Security.org σε περισσότερους από 1.000 Αμερικανούς βρήκε ότι μόλις 6% των ενηλίκων χρησιμοποιούσαν κάποια υπηρεσία αφαίρεσης προσωπικών δεδομένων, ενώ λιγότεροι από τους μισούς γνώριζαν καν ότι αυτές οι υπηρεσίες υπάρχουν.Τα δικά μας ίχνη δεν δημιουργούνται μόνο από εμάς
Αυτό ίσως είναι και το πιο ανησυχητικό στοιχείο. Για χρόνια πιστεύαμε ότι το ψηφιακό μας αποτύπωμα αποτελείται κυρίως από όσα δημοσιεύουμε μόνοι μας.- Φωτογραφίες.
- Posts.
- Likes.
- Σχόλια.
Μια καινούργια μορφή ταξικής ανισότητας;
Εδώ εμφανίζεται και μια ενδιαφέρουσα κοινωνική διάσταση. Η συλλογή δεδομένων αφορά σχεδόν όλους. Η δυνατότητα όμως να πληρώνεις επαγγελματίες για να καθαρίζουν συνεχώς αυτά τα δεδομένα αφορά, στην ακριβότερη εκδοχή της, ελάχιστους. Δημιουργείται έτσι ένα παράδοξο. Οι άνθρωποι με τη μεγαλύτερη δημόσια προβολή και τα περισσότερα οικονομικά μέσα μπορεί να αποκτούν και την καλύτερη δυνατότητα να ελέγχουν ποια στοιχεία τους παραμένουν εύκολα διαθέσιμα. Την ίδια ώρα ο μέσος πολίτης μπορεί να μην γνωρίζει καν πόσες εταιρείες έχουν ήδη δημιουργήσει προφίλ γι' αυτόν.Η ιδιωτικότητα ως status symbol
Κάπως έτσι αλλάζει και η ίδια η έννοια της πολυτέλειας. Στον προηγούμενο αιώνα, πλούτος ήταν να έχεις πράγματα που οι άλλοι μπορούσαν να δουν. Σήμερα μπορεί να είναι να έχεις τη δυνατότητα να κρύψεις όσα οι άλλοι θέλουν να δουν. Να μην εμφανίζεται εύκολα η διεύθυνσή σου. Να μη συνδέεται το τηλέφωνό σου με την οικογένειά σου. Να μην μπορεί κάποιος μέσα σε δέκα λεπτά αναζήτησης να χαρτογραφήσει τη ζωή σου. Η πολυτέλεια μετακινείται από την κατοχή στον έλεγχο. Και ίσως το πιο ακριβό αγαθό του ψηφιακού κόσμου να μην είναι πλέον η πληροφορία, αλλά η δυνατότητα να αποφασίζεις ποια πληροφορία για εσένα δεν θα βρει ποτέ ο επόμενος που θα πληκτρολογήσει το όνομά σου.Διαβάστε ακόμη:
- Το 38% του τζίρου του «Προστάτη της Παραλιακής» προέρχεται από λαθραία ρωσικά πετρέλαια
- Ο Μακάριος Λαζαρίδης «απασφάλισε» και την πέφτει στον Δένδια
- Γιατί η «εθνική συμφωνία» θεοδωρικάκου για την ακρίβεια «βουλιάζει»
- Σκάνδαλο μεγατόνων στο ρεύμα: Οι συνεπείς καταναλωτές πληρώνουν το «μάρμαρο» για ρευματοκλοπές και φέσια τρίτων
Ένας από τους ακριβότερους χειμώνες των τελευταίων ετών προδιαγράφεται για τα νοικοκυριά που εξακολουθούν να θερμαίνονται με πετρέλαιο θέρμανσης, καθώς το ράλι στις διεθνείς τιμές του αργού έχει ανατρέψει τα δεδομένα λίγο πριν από την έναρξη της νέας περιόδου διάθεσης.
Η αγορά του πετρελαίου θέρμανσης με μειωμένο Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης ξεκινά παραδοσιακά στις 15 Οκτωβρίου και διαρκεί έως τις 30 Απριλίου.
Έναν μήνα πριν από την πρεμιέρα, όμως, οι πρώτες εκτιμήσεις είναι ανησυχητικές.
Με βάση τα σημερινά δεδομένα των διεθνών αγορών, παράγοντες της αγοράς καυσίμων εκτιμούν ότι εάν η διάθεση ξεκινούσε τώρα, η τιμή θα κινούνταν περίπου στα 1,85 ευρώ το λίτρο, ενώ υπάρχουν εκτιμήσεις ακόμη και για τιμή εκκίνησης πάνω από τα 1,90 ευρώ. Εάν οι διεθνείς τιμές παραμείνουν σε πολύ υψηλά επίπεδα, δεν αποκλείονται μέσα στον χειμώνα και στιγμές πάνω από τα 2 ευρώ το λίτρο.
Η σύγκριση με πέρυσι είναι αποκαλυπτική.
Στις 15 Οκτωβρίου 2025 η τιμή εκκίνησης βρισκόταν περίπου στα 1,10-1,13 ευρώ το λίτρο.
Αν οι σημερινές προβλέψεις επιβεβαιωθούν, το άλμα θα είναι τεράστιο.
Πόσο θα κοστίσει φέτος να γεμίσει η δεξαμενή
Η μεγάλη ερώτηση για χιλιάδες νοικοκυριά είναι απλή: πόσα χρήματα θα χρειαστούν για να γεμίσουν τη δεξαμενή τους;
Με βάση τρία ενδεικτικά σενάρια τιμής, στα 1,85, 1,90 και 2 ευρώ ανά λίτρο, το κόστος διαμορφώνεται ως εξής:
| Χωρητικότητα δεξαμενής | Στα 1,85 €/λίτρο | Στα 1,90 €/λίτρο | Στα 2,00 €/λίτρο |
|---|---|---|---|
| 500 λίτρα | 925 € | 950 € | 1.000 € |
| 1.000 λίτρα | 1.850 € | 1.900 € | 2.000 € |
| 1.500 λίτρα | 2.775 € | 2.850 € | 3.000 € |
| 2.000 λίτρα | 3.700 € | 3.800 € | 4.000 € |
Για μία οικογένεια, επομένως, που συνηθίζει να παραγγέλνει 1.000 λίτρα, το αρχικό γέμισμα μπορεί να απαιτήσει σχεδόν 1.900 ευρώ.
Και εάν η κατανάλωση μέσα στον χειμώνα ξεπεράσει το ένα γέμισμα, το τελικό κόστος ανεβαίνει ακόμη περισσότερο.
Γιατί φέτος το πετρέλαιο κινδυνεύει να γίνει τόσο ακριβό
Η τελική τιμή του πετρελαίου θέρμανσης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις διεθνείς τιμές του αργού, την ισοτιμία ευρώ-δολαρίου, τα περιθώρια διύλισης και εμπορίας και, φυσικά, τη φορολογία.
Η μεγάλη άνοδος του Brent έχει αλλάξει δραματικά την εικόνα σε σχέση με το φθινόπωρο του 2025.
Παράγοντες της αγοράς καυσίμων έχουν ήδη προειδοποιήσει ότι ο φετινός χειμώνας μπορεί να είναι ιδιαίτερα δύσκολος, με πιθανή αύξηση ακόμη και της τάξης του 70% στην τιμή εκκίνησης σε σχέση με πέρυσι.
Η τελική τιμή της 15ης Οκτωβρίου, πάντως, δεν έχει ακόμη διαμορφωθεί και μπορεί να αλλάξει σημαντικά μέσα στις επόμενες εβδομάδες.
Πόσο πετρέλαιο χρειάζεται πραγματικά ένα σπίτι
Η κατανάλωση δεν εξαρτάται μόνο από τα τετραγωνικά.
Δύο σπίτια 100 τ.μ. μπορούν να έχουν εντελώς διαφορετικό λογαριασμό.
Καθοριστικό ρόλο παίζουν η θερμομόνωση, η ηλικία του κτιρίου, τα κουφώματα, η περιοχή, ο όροφος, το αν υπάρχουν θερμαινόμενα διαμερίσματα γύρω από το σπίτι, η θερμοκρασία που επιλέγει ο ένοικος και η απόδοση του λέβητα.
Ένα σχετικά καλά μονωμένο διαμέρισμα στην Αθήνα μπορεί να χρειαστεί πολύ λιγότερα καύσιμα από μία μονοκατοικία ίδιων τετραγωνικών στη Βόρεια Ελλάδα.
Ως τάξη μεγέθους, ένα σπίτι περίπου 100 τ.μ. με ανάγκη γύρω στις 8.500 θερμικές kWh τον χρόνο μπορεί με συμβατικό λέβητα πετρελαίου να πλησιάσει κατανάλωση περίπου 1.000 λίτρων, ανάλογα με την πραγματική απόδοση της εγκατάστασης.
Με τιμή 1,85-1,90 ευρώ το λίτρο, μιλάμε πλέον για δαπάνη κοντά στα 1.850-1.900 ευρώ μόνο για το καύσιμο.
Το μεγάλο ερώτημα: Ποια θέρμανση συμφέρει περισσότερο
Για να γίνει σωστή σύγκριση δεν αρκεί να κοιτάξει κανείς την τιμή του καυσίμου.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι πόση χρήσιμη θερμότητα παίρνει από κάθε ευρώ που πληρώνει.
Για παράδειγμα, ένα ηλεκτρικό θερμαντικό σώμα αντίστασης μετατρέπει περίπου μία kWh ηλεκτρικού ρεύματος σε μία kWh θερμότητας.
Μία σύγχρονη αντλία θερμότητας, αντίθετα, μπορεί με μία kWh ηλεκτρικής ενέργειας να αποδώσει 3 έως 5 kWh θερμότητας.
Αυτό αλλάζει πλήρως τη σύγκριση.
Αντλία θερμότητας: Η φθηνότερη στη χρήση
Με τα σημερινά ενεργειακά δεδομένα, η αντλία θερμότητας βρίσκεται στην πρώτη θέση ως προς το κόστος λειτουργίας.
Σύγχρονες εγκαταστάσεις μπορούν να έχουν εποχιακό βαθμό απόδοσης 3 έως 5, δηλαδή να δίνουν πολλαπλάσια θερμική ενέργεια από το ηλεκτρικό ρεύμα που καταναλώνουν.
Ενδεικτικές συγκρίσεις της αγοράς τοποθετούν το κόστος χρήσιμης θερμότητας κοντά στα 0,05 ευρώ ανά θερμική kWh, έναντι πολύ υψηλότερου κόστους για το πετρέλαιο.
Το βασικό μειονέκτημα είναι το αρχικό κόστος.
Μία καλή εγκατάσταση μπορεί να απαιτήσει αρκετές χιλιάδες ευρώ, ενώ για μεγαλύτερες κατοικίες και ισχυρότερα συστήματα η επένδυση μπορεί να ξεπεράσει σημαντικά τις 10.000 ευρώ.
Άρα συμφέρει περισσότερο σε ιδιοκτήτες που βλέπουν το κόστος σε βάθος χρόνου.
Κλιματιστικό inverter: Η οικονομική λύση χωρίς μεγάλη επένδυση
Το σύγχρονο κλιματιστικό inverter λειτουργεί στην πραγματικότητα και αυτό ως μικρή αντλία θερμότητας.
Για αυτό μπορεί να δώσει πολύ περισσότερη θερμότητα από το ηλεκτρικό ρεύμα που καταναλώνει.
Σύμφωνα με πρόσφατες συγκρίσεις, το κόστος λειτουργίας μπορεί να κυμανθεί περίπου στα 0,05-0,06 ευρώ ανά θερμική kWh, ανάλογα με το μοντέλο, την εξωτερική θερμοκρασία και την τιμή του ρεύματος.
Για ένα μικρό ή μεσαίο διαμέρισμα στην Αττική αποτελεί συχνά μία από τις οικονομικότερες λύσεις.
Το μειονέκτημα είναι ότι η άνεση δεν είναι ίδια με ένα κεντρικό σύστημα καλοριφέρ και απαιτούνται σωστά τοποθετημένες μονάδες για να θερμανθούν πολλά δωμάτια.
Φυσικό αέριο: Παραμένει ανταγωνιστικό όπου υπάρχει δίκτυο
Το φυσικό αέριο εξακολουθεί να βρίσκεται χαμηλότερα από το πετρέλαιο στο κόστος λειτουργίας.
Τον Σεπτέμβριο του 2026 υπάρχουν στην αγορά προγράμματα προμήθειας φυσικού αερίου με τιμές περίπου 0,04-0,05 ευρώ ανά kWh στο σκέλος προμήθειας, πριν από τις υπόλοιπες χρεώσεις.
Με έναν σύγχρονο λέβητα συμπύκνωσης, η συνολική αποδοτικότητα μπορεί να είναι υψηλή.
Σε συγκριτικούς υπολογισμούς για ένα σπίτι 100 τ.μ., το ετήσιο ενεργειακό κόστος τοποθετείται ενδεικτικά γύρω στα 850-950 ευρώ, ανάλογα με το πρόγραμμα και την κατανάλωση.
Φυσικά απαιτείται να υπάρχει δίκτυο στην περιοχή και εγκατάσταση στο ακίνητο.
Πέλετ: Ακόμη φθηνότερο από το πετρέλαιο
Το πέλετ παραμένει μία ανταγωνιστική λύση, αν και η τιμή του έχει αυξηθεί.
Η Ελληνική Εταιρεία Ανάπτυξης Βιομάζας κατέγραψε τον Μάιο του 2026 μέση τιμή περίπου 7,30 ευρώ για σακί 15 κιλών, ενώ το ενεργειακό κόστος υπολογιζόταν σε περίπου 9,73 λεπτά ανά kWh καυσίμου, με ΦΠΑ.
Στην αγορά, η τιμή ενός τόνου κινείται ενδεικτικά γύρω στα 380-420 ευρώ, ανάλογα με την ποιότητα και την περιοχή.
Το πέλετ έχει όμως πρακτικές απαιτήσεις.
Χρειάζεται αποθηκευτικό χώρο, τροφοδοσία, καθαρισμό και συντήρηση της σόμπας ή του λέβητα.
Για μονοκατοικίες και σπίτια εκτός δικτύου φυσικού αερίου μπορεί να είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα επιλογή.
Ηλεκτρικά καλοριφέρ και θερμοπομποί: Το εύκολο μπορεί να γίνει ακριβό
Τα ηλεκτρικά σώματα αντίστασης, οι θερμοπομποί, οι απλές σόμπες και τα αερόθερμα έχουν ένα μεγάλο πλεονέκτημα.
Αγοράζονται φθηνά και δεν απαιτούν εγκατάσταση.
Όμως ενεργειακά βρίσκονται στις ακριβότερες λύσεις.
Μία ηλεκτρική kWh μετατρέπεται περίπου σε μία kWh θερμότητας, ενώ το σύγχρονο inverter μπορεί να δώσει τριπλάσια ή τετραπλάσια ποσότητα θερμότητας με το ίδιο ρεύμα.
Για αυτό τα ηλεκτρικά σώματα συμφέρουν κυρίως για περιστασιακή χρήση ή ένα μικρό δωμάτιο, όχι απαραίτητα για συνεχή θέρμανση ολόκληρης κατοικίας.
Τον Σεπτέμβριο, πάντως, υπάρχουν και ιδιαίτερα ανταγωνιστικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας. Για παράδειγμα, η ΔΕΗ ανακοίνωσε τιμή 0,115 ευρώ/kWh για συγκεκριμένο σταθερό πρόγραμμα προμήθειας, χωρίς αυτό να αποτελεί το συνολικό τελικό κόστος του λογαριασμού, καθώς υπάρχουν και πάγια και ρυθμιζόμενες χρεώσεις.
Ποιο σύστημα βγαίνει φθηνότερο
Με βάση τις σημερινές ενδεικτικές τιμές και ένα τυπικό σπίτι περίπου 100 τ.μ., η εικόνα σχηματίζεται περίπου ως εξής:
| Σύστημα | Ενδεικτικό ετήσιο κόστος λειτουργίας* |
|---|---|
| Αντλία θερμότητας | 450-500 € |
| Κλιματιστικό inverter | 450-550 € |
| Πέλετ | 800-900 € |
| Φυσικό αέριο | 850-950 € |
| Πετρέλαιο με παλαιότερες τιμές | περίπου 1.350 € |
| Ηλεκτρικές αντιστάσεις | 1.300-1.600 € |
*Οι συγκρίσεις αυτές βασίζονται σε περίπου 8.500 θερμικές kWh ανάγκης και είναι ενδεικτικές.
Υπάρχει όμως μία πολύ σημαντική παρατήρηση.
Η παραπάνω σύγκριση για το πετρέλαιο είχε υπολογιστεί με χαμηλότερη τιμή καυσίμου.
Εάν το πετρέλαιο ξεκινήσει πράγματι στα 1,85-1,90 ευρώ το λίτρο, το πραγματικό κόστος για το ίδιο σπίτι μπορεί να πλησιάσει ή να ξεπεράσει τα 1.850 ευρώ, ανοίγοντας ακόμη περισσότερο την ψαλίδα από τις υπόλοιπες επιλογές.
Τι συμφέρει τελικά σε ένα διαμέρισμα
Για ένα μικρό ή μεσαίο διαμέρισμα στην Αθήνα, χωρίς μεγάλη δυνατότητα επένδυσης, τα σύγχρονα inverter κλιματιστικά μπορούν να είναι η πιο άμεση οικονομική επιλογή.
Εάν υπάρχει ήδη εγκατάσταση φυσικού αερίου, η διατήρησή της επίσης παραμένει ανταγωνιστική.
Το πετρέλαιο αρχίζει να χάνει σημαντικά έδαφος εάν η τιμή παραμείνει κοντά ή πάνω από τα 1,80 ευρώ το λίτρο.
Τι συμφέρει σε μία μονοκατοικία
Σε μία μονοκατοικία με αρκετά τετραγωνικά και μόνιμη χρήση, η αντλία θερμότητας μπορεί να δώσει το μεγαλύτερο όφελος σε βάθος χρόνου.
Απαιτεί όμως σωστή μελέτη.
Σε ένα παλιό, αμόνωτο κτίριο με μικρά σώματα καλοριφέρ σχεδιασμένα για πολύ υψηλές θερμοκρασίες νερού, μία αντλία θερμότητας μπορεί να μην αποδώσει όσο υπόσχεται το φυλλάδιο του κατασκευαστή.
Η μόνωση, τα κουφώματα και η σωστή διαστασιολόγηση προηγούνται της αγοράς εξοπλισμού.
Και τι γίνεται με το επίδομα θέρμανσης
Το επίδομα θέρμανσης δεν αφορά μόνο το πετρέλαιο.
Το υφιστάμενο σύστημα προβλέπει ενίσχυση για πετρέλαιο, φυσικό αέριο, υγραέριο, καυσόξυλα, πέλετ, τηλεθέρμανση και ηλεκτρική ενέργεια, ανάλογα με τις προϋποθέσεις.
Για τη νέα χειμερινή περίοδο 2026-2027, ωστόσο, οι τελικοί όροι, τα ποσά και οι ημερομηνίες θα πρέπει να καθοριστούν από το νέο θεσμικό πλαίσιο.
Επομένως, δεν θα πρέπει να θεωρούνται δεδομένα τα περσινά εισοδηματικά όρια ή τα ποσά μέχρι να εκδοθούν οι νέες αποφάσεις.
Πριν ανάψει το καλοριφέρ, υπάρχουν χρήματα που μπορούν να σωθούν
Η φθηνότερη ενέργεια παραμένει εκείνη που δεν χρειάζεται να καταναλωθεί.
Η συντήρηση του λέβητα, η σωστή εξαέρωση των σωμάτων, ένας προγραμματιζόμενος θερμοστάτης, η στεγανοποίηση κουφωμάτων και κυρίως η θερμομόνωση μπορούν να μειώσουν αισθητά την κατανάλωση ανεξάρτητα από το καύσιμο.
Ακόμη και μία μείωση της κατανάλωσης κατά 10% γίνεται φέτος πολύ σημαντική.
Σε αγορά 1.000 λίτρων πετρελαίου με τιμή 1,90 ευρώ, το 10% αντιστοιχεί σε 190 ευρώ.
Το συμπέρασμα για τον χειμώνα του 2026
Εάν οι σημερινές εκτιμήσεις επιβεβαιωθούν, το πετρέλαιο θέρμανσης θα ξεκινήσει τη σεζόν με πολύ σοβαρό μειονέκτημα έναντι των εναλλακτικών λύσεων.
Μία δεξαμενή 1.000 λίτρων μπορεί να απαιτήσει περίπου 1.850-1.900 ευρώ, ενώ εάν η τιμή περάσει τα 2 ευρώ, το ίδιο γέμισμα θα φτάσει τις 2.000 ευρώ.
Η αντλία θερμότητας εμφανίζεται ως η οικονομικότερη επιλογή στη χρήση για όσους μπορούν να καλύψουν το αρχικό κόστος εγκατάστασης.
Το inverter κλιματιστικό είναι η πιο προσιτή λύση για πολλά διαμερίσματα.
Το φυσικό αέριο και το πέλετ εξακολουθούν να βρίσκονται σε ανταγωνιστική ενδιάμεση ζώνη.
Και το πετρέλαιο, εάν επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις της αγοράς, κινδυνεύει να γίνει φέτος η θέρμανση που θα κοστίζει περισσότερο όχι μόνο όταν ανάβει το καλοριφέρ, αλλά ήδη από τη στιγμή που φτάνει το βυτιοφόρο στην πόρτα.Διαβάστε ακόμη:
- Το 38% του τζίρου του «Προστάτη της Παραλιακής» προέρχεται από λαθραία ρωσικά πετρέλαια
- Ο Μακάριος Λαζαρίδης «απασφάλισε» και την πέφτει στον Δένδια
- Γιατί η «εθνική συμφωνία» θεοδωρικάκου για την ακρίβεια «βουλιάζει»
- Σκάνδαλο μεγατόνων στο ρεύμα: Οι συνεπείς καταναλωτές πληρώνουν το «μάρμαρο» για ρευματοκλοπές και φέσια τρίτων
Ο θεατρικός χειμώνας 2026-2027 προμηνύεται από τους πιο γεμάτους των τελευταίων ετών. Μεγάλοι πρωταγωνιστές επιστρέφουν στη σκηνή, κλασικά έργα αποκτούν νέα ζωή, επιτυχίες του Broadway και του West End φτάνουν στην Αθήνα, ενώ σημαντικοί σκηνοθέτες υπογράφουν παραγωγές που ήδη έχουν αρχίσει να συζητιούνται πολύ πριν από την πρεμιέρα τους.
Από τον Πυγμαλίωνα Δαδακαρίδη, τη Φιλαρέτη Κομνηνού, τη Σμαράγδα Καρύδη και την Αγλαΐα Παππά, μέχρι την Κατερίνα Διδασκάλου, τον Δημήτρη Καταλειφό, τον Νίκο Ψαρρά, τη Λυδία Φωτοπούλου και την Ευδοκία Ρουμελιώτη, τα μεγάλα ονόματα της ελληνικής σκηνής ετοιμάζονται να συναντηθούν με ένα ρεπερτόριο που κινείται από Τσέχοφ, Λόρκα και Σαίξπηρ μέχρι Στίβεν Κινγκ, Άγκαθα Κρίστι και σύγχρονους βραβευμένους συγγραφείς.
Και αυτή είναι μόνο η αρχή, καθώς αρκετά θέατρα εξακολουθούν να ανακοινώνουν το πρόγραμμά τους για τη νέα σεζόν.
Πυγμαλίων Δαδακαρίδης στο «McNeal»
Μία από τις εμπορικά και καλλιτεχνικά πιο ενδιαφέρουσες παραγωγές της σεζόν έρχεται στον Νέο Ακάδημο. Ο Πυγμαλίων Δαδακαρίδης αναλαμβάνει τον κεντρικό ρόλο στο «McNeal» του Αγιάντ Ακτάρ, πρόσφατη μεγάλη επιτυχία του Broadway, σε σκηνοθεσία Χρήστου Σουγάρη.

Ο ήρωας είναι ένας διάσημος συγγραφέας που διεκδικεί το Νόμπελ Λογοτεχνίας, την ώρα που το παρελθόν του και η επέλαση της Τεχνητής Νοημοσύνης αρχίζουν να απειλούν τον κόσμο που έχει χτίσει. Στη διανομή βρίσκονται επίσης η Γιώτα Φέστα, η Τζωρτζίνα Παλαιοθόδωρου, η Μαρίζα Τσάρη και ο Δημήτρης Σέρφας.
Στον ίδιο θεατρικό χώρο, η ομάδα GAFF και η Σοφία Καραγιάννη καταπιάνονται με το «Μόμπι Ντικ» του Χέρμαν Μέλβιλ, με τους Ιωσήφ Ιωσηφίδη, Διονύση Λάνη και Δημήτρη Μαμιό, ενώ η Κατερίνα Διδασκάλου συνεχίζει για 15η χρονιά την εξαιρετικά μακρόχρονη πορεία της «Πόρνης από πάνω».
Η Φιλαρέτη Κομνηνού γίνεται Μπερνάρντα Άλμπα
Στο Εθνικό Θέατρο, ένα από τα μεγάλα θεατρικά γεγονότα του 2027 αναμένεται να είναι το «Σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα» του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα.
Η Ιώ Βουλγαράκη σκηνοθετεί τη Φιλαρέτη Κομνηνού στον εμβληματικό ρόλο της Μπερνάρντα, έχοντας δίπλα της ένα αμιγώς γυναικείο σύνολο ηθοποιών διαφορετικών γενεών. Η πρεμιέρα έχει προγραμματιστεί για τις 20 Ιανουαρίου 2027 στην Κεντρική Σκηνή.
Λίγους μήνες νωρίτερα, από τις 16 Δεκεμβρίου, ο Κωνσταντίνος Ντέλλας θα παρουσιάσει τον «Δράκουλα» του Μπραμ Στόκερ, χρησιμοποιώντας τη μετάφραση του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, ενώ την άνοιξη ο Dmitry Krymov θα έρθει για πρώτη φορά στο Εθνικό για να σκηνοθετήσει την «Τρικυμία» του Σαίξπηρ, με ελληνικό θίασο και μουσική του Θοδωρή Οικονόμου.
Σμαράγδα Καρύδη και Θάνος Λέκκας στο ανανεωμένο Rex
Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένεται και η επιστροφή του Εθνικού Θεάτρου Rex.
Τη Σκηνή «Μαρίκα Κοτοπούλη» θα εγκαινιάσει το «Πολύ κακό για το τίποτα» του Ουίλιαμ Σαίξπηρ, με πρωταγωνιστές τη Σμαράγδα Καρύδη και τον Θάνο Λέκκα. Τη σκηνοθεσία υπογράφει ο Κωνσταντίνος Ρήγος, σε απόδοση και διασκευή της Έρις Κύργια.

Το Εθνικό επαναφέρει παράλληλα ορισμένες από τις επιτυχίες της προηγούμενης περιόδου. Η «Ιεροτελεστία» του Γκιγιόμ Πουά επιστρέφει από την 1η Οκτωβρίου, το εμβληματικό «Kontakthof» της Πίνα Μπάους από τις 7 Οκτωβρίου και ο «Βυσσινόκηπος» του Τσέχοφ σε σκηνοθεσία Έκτορα Λυγίζου από τις 28 Νοεμβρίου.
Αγλαΐα Παππά στις «Ευτυχισμένες μέρες»
Στο Θέατρο Πορεία, ο Δημήτρης Τάρλοου ανοίγει τη νέα περίοδο με τον Σάμιουελ Μπέκετ.
Οι «Ευτυχισμένες μέρες» έρχονται από την 1η Οκτωβρίου με την Αγλαΐα Παππά και τον Δημήτρη Μπίτο, σε μια παράσταση που συνομιλεί με τον χρόνο, τη μνήμη και την ανθρώπινη αντοχή.
Στις 20 Νοεμβρίου ακολουθεί ένας δεύτερος «Βυσσινόκηπος», αυτή τη φορά με τη σκηνοθετική υπογραφή του Δημήτρη Τάρλοου και την Αλεξία Καλτσίκη στον ρόλο της Λιούμποφ Αντρέγεβνα. Στις 9 Δεκεμβρίου σειρά παίρνουν οι «Γείτονες από πάνω» του Σεσκ Γκάι σε σκηνοθεσία Νικολέτας Φιλόσογλου.
Νίκος Ψαρράς στη «Ρίτα Χέιγουορθ» και επιστροφή για τον «Τζόνι Μπλε»
Στο Θέατρο Άνεσις συνεχίζεται για δεύτερη χρονιά η «Τελευταία έξοδος: Ρίτα Χέιγουορθ», η θεατρική μεταφορά του έργου του Στίβεν Κινγκ. Πρωταγωνιστούν οι Νίκος Ψαρράς, Δημήτρης Παπανικολάου, Μάνος Βακούσης και Γιάννης Μποσταντζόγλου.

Επιστρέφει επίσης ο «Τζόνι Μπλε» του Γιωργή Τσουρή, μετά τα συνεχόμενα sold out της προηγούμενης σεζόν, με τους Ιωσήφ Ιωσηφίδη, Μάνο Καζαμία, Βάλια Παπακωνσταντίνου, Στρατή Χατζησταματίου και Γιωργή Τσουρή.
Στο ίδιο θέατρο θα παρουσιαστεί η νέα παραγωγή «Ο Έβρος απέναντι» των Θανάση Παπαθανασίου και Μιχάλη Ρέππα, σε σκηνοθεσία Γιωργή Τσουρή, με τους Βαγγέλη Αλεξανδρή, Θανάση Ισιδώρου, Κώστα Κορωναίο, Άννα Κουτσαφτίκη και Μαρία Παρασύρη.
Λυδία Φωτοπούλου και Ευδοκία Ρουμελιώτη μαζί στη σκηνή
Από τις συνεργασίες που προκαλούν ενδιαφέρον είναι και εκείνη της Λυδίας Φωτοπούλου με την Ευδοκία Ρουμελιώτη στο νέο έργο της Μαρίας Μαγκανάρη «Ρίταμαργαρίταρίταμαργαρίταρίταμαργαρί...».
Το έργο φωτίζει τη σύνθετη και θυελλώδη σχέση της συγγραφέως Μαργαρίτας Καραπάνου με τη μητέρα της, Μαργαρίτα Λυμπεράκη, ενώ στο καστ βρίσκεται και ο Νικόλας Ντούρος.
Στο Άνεσις επιστρέφει επίσης μετά το Πάσχα ο Δημήτρης Καταλειφός στον «Barrymore».
Άγκαθα Κρίστι και δυνατό καστ στο Θέατρο Χορν
Για τέταρτη χρονιά συνεχίζεται στο Θέατρο Χορν ο «Μάρτυρας κατηγορίας» της Άγκαθα Κρίστι.
Η επιτυχημένη παράσταση του Νικορέστη Χανιωτάκη ανανεώνει τη διανομή της, με τους Γιάννη Βούρο, Μελίνα Βαμβακά, Ευγενία Δημητροπούλου, Μέμο Μπεγνή, Νίκη Παλληκαράκη και Δημήτρη Πιατά.

«Το μαγαζάκι του τρόμου» με Τσαλταμπάση, Demy και Ίαν Στρατή
Το μιούζικαλ θα έχει επίσης ισχυρή παρουσία τη φετινή σεζόν.
Η Θέμις Μαρσέλλου ανεβάζει στο ανακαινισμένο Θέατρο Αλέκος Αλεξανδράκης το θρυλικό «Μαγαζάκι του τρόμου», με ένα μεγάλο μουσικοθεατρικό καστ.
Στη σκηνή συναντώνται οι Θανάσης Τσαλταμπάσης, Demy, Ίαν Στρατής, Στράτος Λύκος, Κατερίνα Σούσουλα, Ιουλίτα Μωσαϊδου, Ντόρα Γκέκα, Μαριλένα Λιακοπούλου, Ορέστης Στύλος και Αντώνης Λουδάρος. Η πρεμιέρα έχει προγραμματιστεί για τον Οκτώβριο.
Σακελλαρίου, Κουρλαμπάς, Βογιατζάκη και Δραγούμη στο Βρετάνια
Μία ακόμη ηχηρή συνάντηση έρχεται στο Θέατρο Βρετάνια.
Ο Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης σκηνοθετεί την «Ιδέα της Χρονιάς!» του Σεμπαστιάν Καστρό, με τέσσερις γνωστούς πρωταγωνιστές: Άκη Σακελλαρίου, Θανάση Κουρλαμπά, Σοφία Βογιατζάκη και Ναταλία Δραγούμη.
30 χρόνια Θέατρο του Νέου Κόσμου
Ιδιαίτερη θέση στον φετινό θεατρικό χάρτη έχει το Θέατρο του Νέου Κόσμου, το οποίο συμπληρώνει 30 χρόνια λειτουργίας και έχει ετοιμάσει ένα πρόγραμμα που συνδυάζει νέες παραγωγές με έργα που έχουν σημαδέψει την ιστορία του.
Ο Γιώργος Κουτλής σκηνοθετεί το πολυσυζητημένο βρετανικό έργο «People, Places & Things» του Ντάνκαν ΜακΜίλαν με θίασο εννέα ηθοποιών και χορευτών, ενώ ο Θανάσης Ζερίτης επιστρέφει στο σκοτεινό σύμπαν του Ντένις Κέλλυ με τα «Ορφανά».
Στις σημαντικές παραγωγές περιλαμβάνονται ακόμη οι «Δωσίλογοι», βασισμένοι στο ομώνυμο βιβλίο του Μενέλαου Χαραλαμπίδη, με τους Δημήτρη Αγαρτζίδη, Δέσποινα Αναστάσογλου, Μαρκέλλα Γιαννάτου, Τόλη Μπριασούλη, Βίκυ Κατσίκα, Εμμανουήλ Κοντό και Άρη Λάσκο. Η παράσταση ξεκινά στις 26 Οκτωβρίου.
Στο πρόγραμμα βρίσκεται επίσης ο «Υπολοχαγός του Ίνισμορ» του Μάρτιν ΜακΝτόνα, ενώ ο Σταμάτης Φασουλής ανεβαίνει μόνος στη σκηνή σε έναν προσωπικό μονόλογο για τη ζωή και τη διαδρομή του στο ελληνικό θέατρο.
Ο θεατρικός χάρτης συνεχίζει να μεγαλώνει
Οι ανακοινώσεις δεν έχουν ολοκληρωθεί. Ήδη, όμως, η εικόνα είναι σαφής: ο χειμώνας 2026-2027 φέρνει στις αθηναϊκές σκηνές ένα εντυπωσιακό μείγμα κλασικού και σύγχρονου θεάτρου, εμπορικών παραγωγών, μιούζικαλ, νέας ελληνικής δραματουργίας και μεγάλων επαναλήψεων.
Τσέχοφ, Λόρκα, Σαίξπηρ, Μπέκετ και Άγκαθα Κρίστι συναντούν τον Στίβεν Κινγκ, τον Αγιάντ Ακτάρ, τον Μάρτιν ΜακΝτόνα και τη νεότερη ελληνική γραφή. Και απέναντί τους βρίσκεται μια μεγάλη ομάδα από τους πιο αναγνωρίσιμους ηθοποιούς της χώρας.
Η αυλαία, ουσιαστικά, μόλις αρχίζει να ανεβαίνει. Και όλα δείχνουν ότι ο θεατρικός χειμώνας του 2027 θα είναι από εκείνους που θα χρειαστούν... γεμάτη ατζέντα.
Διαβάστε ακόμη:
- Το 38% του τζίρου του «Προστάτη της Παραλιακής» προέρχεται από λαθραία ρωσικά πετρέλαια
- Ο Μακάριος Λαζαρίδης «απασφάλισε» και την πέφτει στον Δένδια
- Γιατί η «εθνική συμφωνία» θεοδωρικάκου για την ακρίβεια «βουλιάζει»
- Σκάνδαλο μεγατόνων στο ρεύμα: Οι συνεπείς καταναλωτές πληρώνουν το «μάρμαρο» για ρευματοκλοπές και φέσια τρίτων
Τι συμβαίνει στις μετοχές όταν η Fed αρχίζει να αυξάνει τα επιτόκια
Από το 1945 έχουν καταγραφεί 12 bear markets στον S&P 500, δηλαδή περίοδοι κατά τις οποίες ο δείκτης έχασε τουλάχιστον 20%, καθώς και τέσσερις περιπτώσεις όπου η πτώση κυμάνθηκε μεταξύ 18% και 20%. Έξι από τις bear markets ακολούθησαν κύκλους αυξήσεων επιτοκίων που τελικά οδήγησαν σε ύφεση. Τρεις ακόμη καταγράφηκαν μετά από αυξήσεις χωρίς να ακολουθήσει ύφεση, ενώ μία συνδέθηκε με την πανδημία. Μόνο δύο δεν είχαν σχέση ούτε με αυξήσεις επιτοκίων ούτε με ύφεση. Ως κύκλος αυξήσεων θεωρούνται τουλάχιστον δύο παρεμβάσεις της Fed, συνολικού ύψους 100 μονάδων βάσης ή περισσότερο. Τα ιστορικά δεδομένα δείχνουν ακόμη ότι η αγορά δεν κορυφώνεται απαραίτητα αμέσως μετά την πρώτη αύξηση. Στις bear markets που συνδέθηκαν με σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής, οι χρηματιστηριακοί δείκτες έφτασαν κατά μέσο όρο στο υψηλότερο σημείο τους περίπου οκτώ μήνες πριν από την τελευταία αύξηση της Fed. Η σημερινή συγκυρία, πάντως, διαφέρει. Ο S&P 500 βρίσκεται περίπου 3% χαμηλότερα από το ιστορικό υψηλό του Αυγούστου, η αμερικανική οικονομία δεν βρίσκεται σε ύφεση και η Fed προέρχεται από δύο χρόνια χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής. Το πλησιέστερο ιστορικό παράδειγμα εντοπίζεται στη δεκαετία του 1990. Μετά τη μείωση των επιτοκίων το 1995, η Fed πραγματοποίησε μία αύξηση το 1997 χωρίς να ξεκινήσει νέο κύκλο σύσφιξης και το bull market συνεχίστηκε για ακόμη τρία χρόνια. Το κλειδί είναι τελικά η ύφεση. Οι bear markets που συνοδεύτηκαν από ύφεση είχαν μέση πτώση 36% και διάρκεια 18 μηνών, ενώ χρειάστηκαν περισσότερο από τρία χρόνια για να ανακτηθούν τα προηγούμενα υψηλά. Χωρίς ύφεση, η μέση πτώση περιορίστηκε στο 28% και η ανάκαμψη ήταν ταχύτερη.Διαβάστε ακόμη:
- Το 38% του τζίρου του «Προστάτη της Παραλιακής» προέρχεται από λαθραία ρωσικά πετρέλαια
- Ο Μακάριος Λαζαρίδης «απασφάλισε» και την πέφτει στον Δένδια
- Γιατί η «εθνική συμφωνία» θεοδωρικάκου για την ακρίβεια «βουλιάζει»
- Σκάνδαλο μεγατόνων στο ρεύμα: Οι συνεπείς καταναλωτές πληρώνουν το «μάρμαρο» για ρευματοκλοπές και φέσια τρίτων
Τα συμβόλαια αναφοράς της ευρωπαϊκής αγοράς φυσικού αερίου αναμένεται να καταγράψουν άνοδο περίπου 12% αυτή την εβδομάδα, σημειώνοντας την πέμπτη συνεχόμενη εβδομάδα κερδών.
Τα ολλανδικά συμβόλαια φυσικού αερίου επόμενου μήνα, που αποτελούν το ευρωπαϊκό σημείο αναφοράς, υποχώρησαν κατά 1,5%, στα 80,82 ευρώ ανά μεγαβατώρα στις 08:45 ώρα Άμστερνταμ.
Ωστόσο, η συνολική εικόνα της εβδομάδας παραμένει έντονα ανοδική, καθώς οι αγορές προεξοφλούν ότι η ενεργειακή αβεβαιότητα θα συνεχιστεί όσο παραμένουν σε εξέλιξη οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή.
Ο πόλεμος έχει περιορίσει περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), ενώ η Ευρώπη διαθέτει πλέον περιορισμένο χρόνο για να ενισχύσει τα αποθέματά της ενόψει της χειμερινής περιόδου θέρμανσης.
Η σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν δείχνει να εισέρχεται σε παρατεταμένη φάση, καθώς η Τεχεράνη δηλώνει ότι θα συνεχίσει τις επιχειρήσεις της, ενώ οι Χούθι της Υεμένης, που υποστηρίζονται από το Ιράν, ενισχύουν τη δραστηριότητά τους κοντά στα στρατηγικής σημασίας Στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ.
Η κλιμάκωση έχει οδηγήσει παράλληλα σε νέα άνοδο και τις τιμές πετρελαίου.
Η Ευρώπη ανταγωνίζεται την Ασία για φορτία LNG
Η περιορισμένη παγκόσμια διαθεσιμότητα φυσικού αερίου έχει αναγκάσει την Ευρώπη να ανταγωνιστεί άλλες αγορές, κυρίως στην Ασία, για την εξασφάλιση φορτίων LNG.
Παρότι οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου παραμένουν σημαντικά χαμηλότερα από τα ιστορικά υψηλά της ενεργειακής κρίσης του 2022, έχουν υπερδιπλασιαστεί σε σχέση με τα επίπεδα πριν από την έναρξη του πολέμου, καθώς οι χώρες προσπαθούν να προσελκύσουν επιπλέον προμήθειες.
Η κατάσταση επιδεινώνεται από το γεγονός ότι η Ευρώπη δυσκολεύεται να αναπληρώσει τα αποθέματα φυσικού αερίου πριν από τον χειμώνα.
Οι αποθηκευτικές εγκαταστάσεις της περιοχής είναι γεμάτες μόλις λίγο πάνω από 67%, το χαμηλότερο επίπεδο για τη συγκεκριμένη περίοδο του έτους από το 2009, όταν ξεκίνησαν οι αντίστοιχες καταγραφές.
Goldman Sachs: Στα 70 ευρώ/MWh η πρόβλεψη για το φυσικό αέριο
Η Goldman Sachs αύξησε την πρόβλεψή της για την τιμή του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου το τέταρτο τρίμηνο στα 70 ευρώ ανά μεγαβατώρα, από προηγούμενη εκτίμηση των 53 ευρώ/MWh.
Σύμφωνα με τους αναλυτές της τράπεζας, μεταξύ των οποίων η Σαμάνθα Νταρτ, η αναθεώρηση οφείλεται στο γεγονός ότι οι ροές LNG μέσω των Στενών του Ορμούζ ανακάμπτουν με πολύ βραδύτερο ρυθμό από ό,τι αναμενόταν.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η Ευρώπη θα χρειαστεί να διατηρήσει τις τιμές φυσικού αερίου σε υψηλά επίπεδα, ώστε να περιορίσει τη ζήτηση LNG στην Ασία και να προσελκύσει τα φορτία που απαιτούνται για την αναπλήρωση των αποθεμάτων της.
Διπλωματικές προσπάθειες για το Ορμούζ
Την ίδια ώρα, διπλωμάτες από χώρες του Κόλπου και εκπρόσωπος του Ιράν αναμένεται να συναντηθούν τη Δευτέρα στην πόλη Σαλάλα του Ομάν, με στόχο την προώθηση μιας συμφωνίας για τα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times.
Παράλληλα, το Κατάρ βρίσκεται σε συζητήσεις για την αγορά LNG από αμερικανικούς προμηθευτές μέσω μακροχρόνιων συμφωνιών, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν έχει περιορίσει τη δυνατότητά του να καλύψει κανονικά τις ανάγκες των πελατών του.
Διαβάστε ακόμη:
- Το 38% του τζίρου του «Προστάτη της Παραλιακής» προέρχεται από λαθραία ρωσικά πετρέλαια
- Ο Μακάριος Λαζαρίδης «απασφάλισε» και την πέφτει στον Δένδια
- Γιατί η «εθνική συμφωνία» θεοδωρικάκου για την ακρίβεια «βουλιάζει»
- Σκάνδαλο μεγατόνων στο ρεύμα: Οι συνεπείς καταναλωτές πληρώνουν το «μάρμαρο» για ρευματοκλοπές και φέσια τρίτων
Αναλυτικά οι κύριοι παράγοντες που οδήγησαν στην άνοδο:
Τον Αύγουστο του 2026, σημειώθηκαν δύο σημαντικά ορόσημα.- Πρώτον, η συνολική επιβατική κίνηση σε όλα τα περιφερειακά αεροδρόμια ξεπέρασε τα 7 εκατομμύρια επιβάτες σε ένα μόνο μήνα.
- Δεύτερον, το αεροδρόμιο Κέρκυρας (CFU) ξεπέρασε το 1 εκατομμύριο επιβάτες σε ένα μόνο μήνα.
Βασικά στοιχεία:
Επιβατική κίνηση Εσωτερικού: 968K επιβάτες (Δ:+52K / Δ%: 5,7% σε σύγκριση με τον Αύγουστο του 2025 – Μερίδιο κίνησης: 14%)
Διεθνής επιβατική κίνηση: 6,2 εκατομμύρια επιβάτες (Δ:+293K / Δ%: +5,0% σε σύγκριση με τον Αύγουστο του 2025 – Μερίδιο κίνησης: 86%)
Από την έναρξη της παραχώρησης, τα αεροδρόμια της Fraport Greece έχουν ήδη υποδεχτεί περίπου 280 εκατομμύρια επιβάτες.
Διαβάστε ακόμη:
- Τι δουλειά είχε στην Αθήνα ο «αρχικατάσκοπος» της Τουρκίας, Ιμπραήμ Καλίν;
- Που φτάνουν οι μεγαλύτερες μειώσεις στις τιμές στα σούπερ μάρκετ
- Καύσιμα: Βενζίνη στα 2 ευρώ και πετρέλαιο θέρμανσης έως 70% ακριβότερο
- Γιώργος Μαζωνάκης: Πώς έφτασαν στη σύλληψη των δύο γιατρών – Τα νέα στοιχεία
Ανθεκτικότητα στους γεωπολιτικούς κλυδωνισμούς έδειξε για άλλο ένα τρίμηνο η ελληνική οικονομία όπως επισημαίνει η Eurobank Research στο τελευταίο δελτίο του "7 Ημέρες Οικονομία" που έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα.
Όπως επισημαίνει το ΑΕΠ της Ελλάδας κατά το β’ τρίμηνο 2026 κατέγραψε ρυθμό αύξησης 1,9% σε ετήσια βάση και 0,3% σε τριμηνιαία βάση, παραμένοντας σχεδόν αμετάβλητος σε σχέση με το 2,0% και 0,2% αντίστοιχα το προηγούμενο τρίμηνο. Η επίδοση αυτή αποτυπώνει την ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας, η οποία εν μέσω διεθνών αναταραχών και αβεβαιότητας συνέχισε να μεγεθύνεται με ρυθμό σημαντικά υψηλότερο της Ευρωζώνης (+1,2%) για 20ο συναπτό τρίμηνο, αν και με μικρότερη διαφορά σε σχέση τα προηγούμενα έτη και το α’ τρίμηνο 2026. Η επίδοση αυτή αποτελεί την 9η υψηλότερη στην Ευρωζώνη (Διάγραμμα 1(α)).
Εντούτοις, παρά την ισχυρή μεταπανδημική μεγέθυνση της οικονομίας, το πραγματικό ΑΕΠ παραμένει χαμηλότερο κατά 13,6% συγκριτικά με το προ κρίσης χρέους ιστορικό υψηλό του β’ τριμήνου 2007 (Διάγραμμα 1(β)). Υποθέτοντας διατήρηση του ετήσιου ρυθμού αύξησης του τριμηνιαίου ΑΕΠ στο παρόν επίπεδο (+1,9%), η ελληνική οικονομία θα επανέλθει στο επίπεδο αυτό το α’ τρίμηνο του 2034. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει ετήσιο ρυθμό μεγέθυνσης 1,8% φέτος και 1,6% το 2027, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) 1,9% και 1,4% και ο Οργανισμός για την Οικονομική Συνεργασία και Ανάπτυξη (ΟΟΣΑ) 1,9% και 2,0% αντίστοιχα. Πιο μακροπρόθεσμα, ο ρυθμός μεγέθυνσης του πραγματικού ΑΕΠ δεν προβλέπεται να ξεπερνά το 1,5% κατά μέσο όρο.
Προσέγγιση δαπάνης
Οι επενδύσεις παγίων αποτέλεσαν βασικό μοχλό της οικονομικής μεγέθυνσης και το β’ τρίμηνο 2026, καταγράφοντας ισχυρή ετήσια αύξηση 6,1%, αν και επιβραδυμένες σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο (+12,1%), πιθανώς επηρεασμένες και από την αβεβαιότητα λόγω του πολέμου (Διάγραμμα 2(α)). Η αύξηση αυτή αποδίδεται σχεδόν εξολοκλήρου (82%) στην οικοδομική δραστηριότητα: η κατασκευή κατοικιών αυξήθηκε κατά €117 εκ., συνεισφέροντας το 21% της ετήσιας αύξησης των πάγιων επενδύσεων, ενώ οι άλλες κατασκευές, κυρίως μεγάλα έργα υποδομής (σιδηρόδρομος, αυτοκινητόδρομοι, γραμμές μέτρο σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, Ελληνικό, κ.ά) ενισχυθήκαν κατά €338 εκ., το 61% της αύξησης. Το υπόλοιπο προήλθε κυρίως από την αύξηση των επενδύσεων σε εξοπλισμό: μηχανολογικό και οπλικά συστήματα (+€51 εκ., το 9%) και τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνίας (+€51 εκ., 9%), παρά την υποχώρηση του μεταφορικού εξοπλισμού (-€45 εκ., -8%).
Τη μεγαλύτερη όμως συνεισφορά στην ετήσια αύξηση του ΑΕΠ (+1,2 ποσοστιαίες μονάδες [π.μ.]) είχε η ιδιωτική κατανάλωση, η οποία αποτελεί παραδοσιακά την κινητήρια δύναμη που οδηγεί αλλά και ενισχύεται από την οικονομική μεγέθυνση στην Ελλάδα (Διάγραμμα 2(β)). Αντιθέτως, ενθαρρυντική είναι η συνέχιση της μείωσης του ελλείμματος στο εξωτερικό ισοζύγιο αγαθών (-4,7%) η οποία συνεισέφερε 0,5 π.μ. στη μεγέθυνση του β’ τριμήνου. Οι καθαρές εισαγωγές υπηρεσιών από την άλλη υποχώρησαν σημαντικά σε σχέση με το β’ τρίμηνο 2025 σε πραγματικούς όρους (-3,6%), αφαιρώντας 1,2 π.μ. από το ρυθμό μεγέθυνσης. Παρά την ανθεκτικότητα του τουρισμού και την αύξηση του κύκλου εργασιών στη ναυτιλία, η σημαντική αύξηση των ναύλων λόγω του πολέμου περιόρισε την πραγματική αξία των εισπράξεων, με αποτέλεσμα η καθαρή συνεισφορά του εξωτερικού τομέα να παραμείνει σε αρνητικό έδαφος (-0.8 π.μ.).
Η σύνθεση του ΑΕΠ το β’ τρίμηνο 2026 διατηρήθηκε σχεδόν αμετάβλητη (Διάγραμμα 3): Η κατανάλωση συνέχισε να αποτελεί μακράν τη μεγαλύτερη συνιστώσα, με το μερίδιό της να παραμένει σταθερά στη ζώνη του 68–70% καθ’ όλη τη μεταπανδημική περίοδο, σημαντικά υψηλότερα από το αντίστοιχο της ευρωζώνης (53,2%). Παράλληλα, το έλλειμμα στο ισοζύγιο αγαθών συνέχισε να αφαιρεί περίπου το 1/8 του ΑΕΠ, απώλεια που εν μέρει αντισταθμίστηκε από το πλεόνασμα του ισοζυγίου υπηρεσιών. Στα θετικά, το μερίδιο των επενδύσεων παγίων παρέμεινε κοντά στα υψηλότερα επίπεδά του από το ξέσπασμα της κρίσης χρέους, συμβάλλοντας στην αναπλήρωση του κεφαλαιακού αποθέματος της χώρας. Εντούτοις, παραμένει από τα χαμηλότερα στην ευρωζώνη (21,3% του ΑΕΠ) και στην ΕΕ27 (21,5%)· προϋπόθεση όμως για τη σύγκλιση είναι η ταχύτερη αύξηση του κεφαλαίου ανά εργαζόμενο και άρα οι υψηλότερες συγκριτικά με την ΕΕ27 επενδύσεις ως μερίδιο του ΑΕΠ.
Προσέγγιση παραγωγής
Η ετήσια αύξηση της Ακαθάριστης Προστιθέμενης Αξίας (ΑΠΑ) διαμορφώθηκε σε 1,5% το β’ τρίμηνο 2026, από 1,7% το α’ τρίμηνο, υποδηλώνοντας οριακή επιβράδυνση σε ετήσια βάση. Σε τριμηνιαία βάση, ωστόσο, η ΑΠΑ αυξήθηκε κατά 0,5%, έναντι μόλις 0,1% το προηγούμενο τρίμηνο, καταδεικνύοντας ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας εντός του τριμήνου.
Οι ισχυρότερες ετήσιες αυξήσεις της ΑΠΑ καταγράφηκαν στις κατασκευές, στις χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες, στη γεωργία και στις δραστηριότητες ενημέρωσης και επικοινωνίας, ενώ αρνητική παρέμεινε η συμβολή του ευρύτερου κλάδου εμπορίου, μεταφορών, καταλυμάτων και εστίασης. Παρακάτω παρουσιάζονται αναλυτικά οι κλαδικές εξελίξεις για το β’ τρίμηνο 2026:
Κατασκευές: Ο κλάδος διατήρησε την ιδιαίτερα ισχυρή δυναμική του, με την ΑΠΑ να αυξάνεται κατά 13,5% σε ετήσια βάση, από 11,8% το α' τρίμηνο. Η εξέλιξη αυτή συνάδει με τη διατήρηση της οικοδομικής δραστηριότητας σε υψηλά επίπεδα. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, ο όγκος της συνολικής οικοδομικής δραστηριότητας κατά την περίοδο Ιουνίου 2025–Μαΐου 2026 ήταν αυξημένος κατά 19,3% σε σχέση με το αντίστοιχο προηγούμενο δωδεκάμηνο.
Χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες: Η ανοδική πορεία του κλάδου ενισχύθηκε περαιτέρω, με την ΑΠΑ να αυξάνεται κατά 7,1% σε ετήσια βάση, έναντι 5,5% το προηγούμενο τρίμηνο. Η επίδοση αυτή συνοδεύτηκε από τη συνέχιση της ισχυρής πιστωτικής επέκτασης προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις, ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της οποίας διαμορφώθηκε σε 9,8% τον Ιούνιο 2026. Η καθαρή μηνιαία ροή χρηματοδότησης προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις ήταν επίσης θετική κατά €2,2 δισ. τον ίδιο μήνα.
Αγροτικός τομέας: Η ΑΠΑ του κλάδου αυξήθηκε κατά 4,6% σε ετήσια βάση το β΄ τρίμηνο 2026, αντιστρέφοντας την υποχώρηση κατά 1,1% που είχε καταγραφεί το α’ τρίμηνο. Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί επιστροφή του κλάδου σε θετικό ρυθμό μεταβολής μετά την ασθενέστερη εικόνα στην αρχή του έτους.
Τέχνες, ψυχαγωγία και λοιπές υπηρεσίες: Η ΑΠΑ αυξήθηκε κατά 4,3% σε ετήσια βάση, έναντι 3,8% το α’ τρίμηνο, υποδηλώνοντας διατήρηση της θετικής δυναμικής στις δραστηριότητες αναψυχής και λοιπών υπηρεσιών.
Ενημέρωση και επικοινωνία: Η ΑΠΑ του κλάδου αυξήθηκε κατά 3,9% σε ετήσια βάση το β’ τρίμηνο 2026, διατηρώντας θετική, αν και ηπιότερη, δυναμική σε σχέση με το +5,8% του α’ τριμήνου. Η εξέλιξη αυτή είναι συμβατή με τη βελτίωση του δείκτη παραγωγής του τομέα στη διάρκεια του τριμήνου, από -0,9% σε ετήσια βάση τον Απρίλιο σε +7,3% τον Μάιο και +9,0% τον Ιούνιο. Ιδιαίτερα ισχυρή ήταν η άνοδος στις δραστηριότητες προγραμματισμού ηλεκτρονικών υπολογιστών, παροχής συμβουλών και συναφών δραστηριοτήτων (+20,2% τον Ιούνιο) και στις υπηρεσίες πληροφορίας (+17,6%).
Βιομηχανία: Η ΑΠΑ του κλάδου αυξήθηκε κατά 2,0% σε ετήσια βάση το β’ τρίμηνο 2026, επιβραδυνόμενη από 4,2% το α’ τρίμηνο. Η εξέλιξη αυτή ήταν συμβατή με τη διατήρηση θετικής, αν και ηπιότερης, δυναμικής της βιομηχανικής παραγωγής. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, ο μέσος Γενικός Δείκτης Βιομηχανικής Παραγωγής αυξήθηκε κατά 3,3% στο πρώτο εξάμηνο του 2026 σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Ωστόσο, προς το τέλος του β’ τριμήνου καταγράφηκαν ενδείξεις επιβράδυνσης, καθώς τον Ιούνιο ο δείκτης αυξήθηκε κατά μόλις 1,1% σε ετήσια βάση, έναντι 2,8%
Δημόσια διοίκηση, εκπαίδευση και υγεία: Η ΑΠΑ του κλάδου αυξήθηκε οριακά κατά 0,5% σε ετήσια βάση το β’ τρίμηνο 2026, παρουσιάζοντας αισθητή επιβράδυνση σε σχέση με την αύξηση κατά 5,3% το προηγούμενο τρίμηνο. Ως εκ τούτου, η δραστηριότητα του κλάδου παρέμεινε αυξημένη σε ετήσια βάση, αλλά με σαφώς ηπιότερο ρυθμό.
Διαχείριση ακίνητης περιουσίας: Η ΑΠΑ του κλάδου αυξήθηκε κατά 0,5% σε ετήσια βάση το β’ τρίμηνο 2026, διατηρώντας θετικό αλλά περιορισμένο ρυθμό μεταβολής. Η δραστηριότητα στην αγορά ακινήτων παρέμεινε γενικά υποστηρικτική, με τις τιμές των διαμερισμάτων να αυξάνονται κατά 5,7% σε ετήσια βάση το α’ τρίμηνο 2026, αν και με χαμηλότερο ρυθμό σε σχέση με το 2025. Παράλληλα, τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία για τα επαγγελματικά ακίνητα εξακολουθούν να καταγράφουν αυξήσεις τόσο στις τιμές όσο και στα μισθώματα γραφείων και καταστημάτων.
Επαγγελματικές, επιστημονικές και υποστηρικτικές δραστηριότητες: Η ΑΠΑ αυξήθηκε κατά 0,7% σε ετήσια βάση το β’ τρίμηνο 2026, εξέλιξη συμβατή με τη σταδιακή βελτίωση των δεικτών παραγωγής της ΕΛΣΤΑΤ κατά τη διάρκεια του τριμήνου. Ειδικότερα, στις επαγγελματικές, επιστημονικές και τεχνικές υπηρεσίες ο δείκτης παραγωγής μεταβλήθηκε από -3,3% σε ετήσια βάση τον Απρίλιο σε +3,5% τον Μάιο και +7,8% τον Ιούνιο, ενώ στις διοικητικές και υποστηρικτικές υπηρεσίες από -0,3% σε +2,8% και +4,8%, αντίστοιχα.
Εμπόριο, μεταφορές, καταλύματα & εστίαση: Η ΑΠΑ του ευρύτερου κλάδου μειώθηκε κατά 1,1% σε ετήσια βάση το β’ τρίμηνο 2026, μετά από πτώση 1,7% το α’ τρίμηνο. Η εικόνα των επιμέρους δραστηριοτήτων ήταν, ωστόσο, ανομοιογενής. Στις μεταφορές, ο δείκτης παραγωγής μεταβλήθηκε από -3,1% σε ετήσια βάση τον Απρίλιο σε +3,1% τον Μάιο και +7,4% τον Ιούνιο, υποδηλώνοντας σαφή βελτίωση προς το τέλος του τριμήνου. Αντίστοιχα, στα καταλύματα ο δείκτης παραγωγής παρέμεινε ιδιαίτερα ισχυρός (+26,9%, +34,1% και +34,8% τον Απρίλιο, Μάιο και Ιούνιο αντίστοιχα), ενώ στην εστίαση διατηρήθηκε αρνητικός (-5,7%, -5,2% και -5,6%). Η διαφοροποίηση αυτή υποδηλώνει ότι η υποχώρηση της ΑΠΑ του ευρύτερου κλάδου αντανακλά αντίρροπες εξελίξεις μεταξύ των επιμέρους δραστηριοτήτων.
Σε όρους κλαδικής διάρθρωσης το εμπόριο, οι μεταφορές, τα καταλύματα και η εστίαση αποτελούν τον μεγαλύτερο κλάδο της οικονομίας, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 22,5% της συνολικής ΑΠΑ, και ακολουθούν η δημόσια διοίκηση, εκπαίδευση και υγεία (18,5%), η διαχείριση ακίνητης περιουσίας (16,6%), η βιομηχανία (16,1%), οι επαγγελματικές και υποστηρικτικές υπηρεσίες (6,6%), οι χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές υπηρεσίες (4.7%), η ενημέρωση και επικοινωνία (4,7%), ο αγροτικός τομέας (3,8%), οι τέχνες (3,7%) και οι κατασκευές (2,7%).
Συνολικά, η εικόνα του β΄ τριμήνου 2026 υποδηλώνει ότι η αύξηση της ΑΠΑ παραμένει θετική αλλά με σαφείς διαφοροποιήσεις μεταξύ των κλάδων. Η ισχυρή δυναμική των κατασκευών, των χρηματοπιστωτικών δραστηριοτήτων, της ενημέρωσης και επικοινωνίας και, σε μικρότερο βαθμό, άλλων υπηρεσιών αντισταθμίζεται εν μέρει από την αδυναμία του ευρύτερου κλάδου εμπορίου, μεταφορών, καταλυμάτων και εστίασης. Σε πιο μακροχρόνιο ορίζοντα, η μέση κλαδική διάρθρωση της ΑΠΑ την περίοδο 2023–2026 διαφοροποιείται αισθητά από την προ κρίσης περίοδο, κυρίως λόγω της σημαντικής υποχώρησης του σχετικού βάρους των κατασκευών και της ενίσχυσης της διαχείρισης ακίνητης περιουσίας, των χρηματοπιστωτικών δραστηριοτήτων και ορισμένων υπηρεσιών υψηλότερης έντασης γνώσης. Αντίθετα, το σχετικό βάρος της βιομηχανίας και του ευρύτερου κλάδου εμπορίου, μεταφορών, καταλυμάτων και εστίασης παραμένει συνολικά κοντά στα προ κρίσης επίπεδα. Η σύγκριση αυτή υποδηλώνει ότι η ελληνική οικονομία έχει υποστεί σημαντικές διαρθρωτικές μεταβολές, χωρίς όμως πλήρη ανατροπή της βασικής κλαδικής της σύνθεσης. Ιδιαίτερα στις κατασκευές, η σημερινή ισχυρή αύξηση της δραστηριότητας συντελείται από σαφώς χαμηλότερη βάση σε σχέση με την προ κρίσης περίοδο, ενώ η ενίσχυση των χρηματοπιστωτικών και ορισμένων υπηρεσιών υποδηλώνει σταδιακή μετατόπιση προς δραστηριότητες μεγαλύτερης έντασης κεφαλαίου και γνώσης.
Ανάλυση αγοράς εργασίας β’ τρίμ. 2026 έναντι β’ τρίμ. 2025
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Έρευνας Εργατικού Δυναμικού της ΕΛΣΤΑΤ, το β’ τρίμηνο 2026 το μη εποχικά προσαρμοσμένο ποσοστό ανεργίας παρουσίασε εκ νέου πτώση σε ετήσια βάση, ύστερα από την άνοδό του το προηγούμενο τρίμηνο (Διάγραμμα 5). Κατήλθε στο 7,9% από 8,6% ένα έτος νωρίτερα και είναι το τρίτο χαμηλότερο ποσοστό ανεργίας από το 2001 (7,3% το β’ τρίμηνο 2008 και το γ’ τρίμηνο 2008). Ο αριθμός των ανέργων κατήλθε στους 379,7 χιλ. από τους 411,7 χιλ. (-7,8%) και είναι επίσης ο τρίτος χαμηλότερος από το 2001 (366,7 χιλ. το β’ τρίμ. 2008 και 364,0 χιλ. το β’ τρίμ. 2008). Ο αριθμός των απασχολουμένων ενισχύθηκε κατά 27,6 χιλ. άτομα, στα 4.414,4 χιλ., ωστόσο η άνοδός τους περιορίζεται για τρίτο συνεχόμενο τρίμηνο (+1,8% στο γ’ τρίμ. 2025, +1,7% το δ’ τρίμ. 2025 και +1,3% το α’ τρίμ. 2026), ενώ απέχει κατά 225,2 χιλ. από το μέγιστο αριθμό τους (4.639,6 χιλ. το γ’ τρίμ. 2008).
Η αύξηση της απασχόλησης συνοδεύτηκε και από αύξηση των συνολικών αμοιβών της εξαρτημένης εργασίας. Το β’ τρίμ. 2026 το ΑΕΠ με βάση την προσέγγιση του εισοδήματος παρουσιάζει ετήσια αύξηση κατά €3,61 δισεκ. (στα €65,17 δισεκ.), με το 31,1% αυτής (€1,12 δις) να προέρχεται από την άνοδο των αμοιβών εξαρτημένης εργασίας. Τη μεγαλύτερη συνεισφορά στην άνοδο των αμοιβών έχουν οι κλάδοι Δημόσιας διοίκησης-Υποχρεωτικής κοινωνικής ασφάλισης-Εκπαίδευσης-Υγείας-Κοινωνικής μέριμνας (+€277,0 εκατ.), Ορυχείων-Λατομείων-Μεταποίησης-Ενέργειας-Νερού-Εξυγίανσης (+€271,9 εκατ.) και Χονδρικού-Λιανικού εμπορίου-Μεταφοράς-Αποθήκευσης-Τουρισμού (+€194,6 εκατ.).
Οι μακροχρόνια άνεργοι προσεγγίζουν το επίπεδο του δ’ τρίμ. 2007 (199,9 χιλ.) και το β’ τρίμ. 2026 κατήλθαν στους 201,4 χιλ. από τους 234,6 χιλ. ένα έτος νωρίτερα (-33,2 χιλ. ή -14,2%). Το ποσοστό μακροχρόνιας ανεργίας κατήλθε στο 53,1% από 57,0%. Σημειώνεται ότι ο αριθμός των μακροχρόνια ανέργων και το ποσοστό μακροχρόνιας ανεργίας από το δ’ τρίμ. 2023 βρίσκονται κάτω από τις αντίστοιχες διάμεσες τιμές τους της περιόδου α’ τρίμ. 2001-β’ τρίμ. 2026 (304,5 χιλ. και 56,3%, αντίστοιχα).
Το ποσοστό ανεργίας των ανδρών περιορίστηκε κατά 1,5 π.μ. (στο 5,7%) ενώ των γυναικών αυξήθηκε κατά 0,3 π.μ. (στο 10,6%), αλλά η μεταξύ τους διαφορά βρίσκεται σε πτωτική τροχιά από το α’ τρίμ. 2019. Το ποσοστό συμμετοχής των νέων ηλικίας 20-24 ετών κατήλθε κατά 0,7 π.μ. (στο 50,9%), ενώ των γυναικών αυξήθηκε κατά 0,7 π.μ. (στο 46,7%) και αμφότερα υπολείπονται του εθνικού ποσοστού (53,4% από 53,3%).
Σε 7 από τις 13 περιφέρειες το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε και σε 6 αυξήθηκε (Διάγραμμα 6). Το μεγαλύτερο ποσοστό και ισχυρότερη άνοδος παρουσιάστηκε στα Ιόνια Νησιά (+4,7 π.μ., στο 13,4% από 8,7%), το χαμηλότερο ποσοστό στην Κρήτη (4,5% από 4,1%) και η μεγαλύτερη πτώση (-2,4 π.μ.) στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη (8,3% από 10,7%). Τέλος σε Πελοπόννησο (7,7%), Νότιο Αιγαίο (7,1%), Αττική (6,6%), Στερεά Ελλάδα (6,3%), Βόρειο Αιγαίο (5,4%) και Κρήτη (4,5%) το ποσοστό ανεργίας το β’ τρίμ. 2026 είναι χαμηλότερο από το εθνικό ποσοστό (7,9%).
Τέλος, η πραγματική παραγωγικότητα ανά ώρα εργασίας αυξήθηκε σε ετήσια βάση κατά 2,7%, αν και η παραγωγικότητα ανά απασχολούμενο αυξήθηκε κατά 1,1%, γεγονός που θέτει το ερώτημα κατά πόσον η σχετική απόκλιση αντανακλά μεταβολές στις ώρες εργασίας ανά εργαζόμενο ή ζητήματα καταγραφής.
Συμπερασματικά, η καλή πορεία της αγοράς εργασίας αντικατοπτρίζεται στο χαμηλό ποσοστό ανεργίας, στο χαμηλό αριθμό ανέργων – που προσεγγίζουν τα ιστορικά χαμηλά επίπεδα τους – και στον σημαντικό περιορισμό του αριθμού των μακροχρόνια ανέργων. Ωστόσο, από την άλλη πλευρά παραμένουν οι χρόνιες αδυναμίες της ελληνικής αγοράς εργασίας, δηλαδή η χαμηλή συμμετοχή των νέων και των γυναικών στην αγορά εργασίας καθώς και χαμηλός αριθμός απασχολουμένων συγκριτικά με τα προ κρίσης επίπεδα.
Ανάλυση των παρεμβάσεων οικονομικής πολιτικής
Οι παρεμβάσεις οικονομικής πολιτικής που παρουσιάστηκαν στη ΔΕΘ 2026 επικεντρώνονται κυρίως στην ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών, στη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης για συγκεκριμένες κοινωνικές και επαγγελματικές ομάδες, καθώς και στη στήριξη της στέγασης, της επιχειρηματικότητας και των επενδύσεων. Το πακέτο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, παρεμβάσεις για μισθωτούς και συνταξιούχους, οικογένειες με παιδιά, ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και επιχειρήσεις, καθώς και μέτρα για την αγορά κατοικίας και το ενεργειακό κόστος.
Σύμφωνα με την επίσημη εξειδίκευση, το δημοσιονομικό κόστος των νέων μέτρων που δεν έχουν ακόμη θεσμοθετηθεί εκτιμάται σε €605 εκατ. το 2026 και €2,2 δισ. το 2027. Παράλληλα, μέτρα που έχουν ήδη θεσμοθετηθεί αλλά δεν έχουν ακόμη αποδώσει πλήρως έχουν πρόσθετο κόστος €940 εκατ. το 2026 και €2,8 δισ. το 2027. Συνεπώς, το συνολικό ετήσιο κόστος των παρεμβάσεων που θα αρχίσουν ή θα συνεχίσουν να επηρεάζουν την οικονομία ανέρχεται σε περίπου €5 δισ. το 2027. Το ποσό αυτό, ωστόσο, δεν πρέπει να ερμηνεύεται ως εξ ολοκλήρου νέα δημοσιονομική επέκταση, καθώς σημαντικό μέρος του αφορά ήδη αποφασισμένα και σε ορισμένες περιπτώσεις ήδη ενσωματωμένα στον δημοσιονομικό σχεδιασμό μέτρα.
Από μακροοικονομική σκοπιά, η επίδραση του πακέτου θα εξαρτηθεί κυρίως από τη σύνθεση και τον χρόνο εφαρμογής των παρεμβάσεων. Τα μέτρα που αυξάνουν άμεσα το διαθέσιμο εισόδημα αναμένεται να στηρίξουν περισσότερο την ιδιωτική κατανάλωση, ιδίως όταν αφορούν ομάδες με υψηλότερη οριακή ροπή προς κατανάλωση, ενώ οι παρεμβάσεις σε επιχειρήσεις, επενδύσεις και στέγαση λειτουργούν περισσότερο μέσω της ρευστότητας, της χρηματοδότησης και της επενδυτικής δραστηριότητας. Ενδεικτικά, εάν στα νέα μέτρα ύψους €2,2 δισ. εφαρμοζόταν ένας βραχυχρόνιος δημοσιονομικός πολλαπλασιαστής της τάξης του 0,35–0,65, η δυνητική επίδραση στον ρυθμό αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ το 2027 θα μπορούσε να κινηθεί περίπου μεταξύ 0,25 και 0,45 ποσοστιαίων μονάδων, με κεντρική εκτίμηση κοντά στις 0,35 π.μ. Ωστόσο, η καθαρή πρόσθετη επίδραση σε σχέση με το υφιστάμενο μακροοικονομικό σενάριο ενδέχεται να είναι χαμηλότερη, στον βαθμό που μέρος των μέτρων έχει ήδη ληφθεί υπόψη στις προβλέψεις.
Προκλήσεις και προοπτικές
Συμπερασματικά, η ελληνική οικονομία συνεχίζει να αναπτύσσεται ταχύτερα έναντι του μέσου όρου της Ευρωζώνης, με ανθεκτικότητα της κατανάλωσης και τόνωση των επενδύσεων από το ΤΑΑ. Με δεδομένη την αστάθεια στο διεθνές περιβάλλον (γεωστρατηγικές τριβές, αυξήσεις επιτοκίων, επιμένων πληθωρισμός – ιδίως λόγω ενέργειας) που αποτελούν καθοδικούς κινδύνους για την ανάπτυξη τα επόμενα τρίμηνα, είναι σημαντικό να επιταχυνθεί η υλοποίηση του ΤΑΑ που παρέχει μία αντικυκλική προστασία. Μετά τη λήξη του ΤΑΑ, η προσέλκυση περισσότερων και ποιοτικότερων ιδιωτικών επενδύσεων μέσω διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων παραμένει ο βασικότερος στόχος της οικονομικής πολιτικής για τη διατήρηση ικανοποιητικών ρυθμών ανάπτυξης. Η διατηρήσιμη αύξηση της παραγωγικότητας και η αντιμετώπιση της εμμένουσας ελλειμματικότητας του εξωτερικού ισοζυγίου θα απαιτήσουν επιπλέον δράση.
Διαβάστε ακόμη:
- Τι δουλειά είχε στην Αθήνα ο «αρχικατάσκοπος» της Τουρκίας, Ιμπραήμ Καλίν;
- Που φτάνουν οι μεγαλύτερες μειώσεις στις τιμές στα σούπερ μάρκετ
- Καύσιμα: Βενζίνη στα 2 ευρώ και πετρέλαιο θέρμανσης έως 70% ακριβότερο
- Γιώργος Μαζωνάκης: Πώς έφτασαν στη σύλληψη των δύο γιατρών – Τα νέα στοιχεία
Η Δομική Κρήτης ανακοίνωσε την υπογραφή νέας σύμβασης με τη Mirum Hellas για το έργο της επένδυσης στην Ελούντα Λασιθίου.
Ειδικότερα, σε συνέχεια της σύμβασης ECI (Early Contractor Involvement) που έχει υπογράψει η Δομική Κρήτης με τη Mirum Hellas, στις 3 Σεπτεμβρίου 2026 η Mirum ανέθεσε στην εισηγμένη το πρώτο τμήμα του έργου, συνολικής αξίας 6.444.096 ευρώ πλέον ΦΠΑ.
Η σύμβαση αφορά εκσκαφές, κατασκευή σκελετού από σκυρόδεμα και ενσωματούμενα ηλεκτρομηχανολογικά (Η/Μ) για 24 διαμερίσματα (Marina Branded Apartments) και δύο βίλες (Waterfront Branded Villas), με αριθμούς 828 και 829, τα interiors των οποίων φέρουν την υπογραφή του οίκου Ralph Lauren.
Όπως αναφέρει η εταιρεία, πρόκειται για την πρώτη σύμβαση κατασκευής πολυτελών κατοικιών στο συγκεκριμένο έργο, σηματοδοτώντας την είσοδο της επένδυσης στη φάση υλοποίησης.
Διαβάστε ακόμη:
- Τι δουλειά είχε στην Αθήνα ο «αρχικατάσκοπος» της Τουρκίας, Ιμπραήμ Καλίν;
- Που φτάνουν οι μεγαλύτερες μειώσεις στις τιμές στα σούπερ μάρκετ
- Καύσιμα: Βενζίνη στα 2 ευρώ και πετρέλαιο θέρμανσης έως 70% ακριβότερο
- Γιώργος Μαζωνάκης: Πώς έφτασαν στη σύλληψη των δύο γιατρών – Τα νέα στοιχεία
Για την Εθνική, η εξέλιξη έχει σαφή χρηματιστηριακή σημασία, καθώς η ένταξη σε μεγάλους ευρωπαϊκούς δείκτες αυξάνει δυνητικά την έκθεση της μετοχής σε θεσμικά χαρτοφυλάκια και παθητικά funds που ακολουθούν τους συγκεκριμένους δείκτες. Αυτό σημαίνει ότι το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις ενδεχόμενες εισροές που μπορεί να προκύψουν κατά το rebalancing, αλλά και στον αυξημένο όγκο συναλλαγών που συνήθως συνοδεύει τέτοιου είδους αλλαγές.
Η συγκυρία είναι ακόμη πιο σημαντική επειδή η αλλαγή έρχεται την ίδια ημέρα με την αναδιάρθρωση που συνδέεται με τη μετάταξη της ελληνικής αγοράς στις ανεπτυγμένες αγορές. Η 21η Σεπτεμβρίου διαμορφώνεται έτσι σε μία από τις σημαντικότερες ημερομηνίες του φθινοπώρου για το Χρηματιστήριο Αθηνών, καθώς αναμένονται ταυτόχρονες κινήσεις από κεφάλαια που παρακολουθούν διαφορετικούς διεθνείς δείκτες.
Διαβάστε ακόμη:
- Τι δουλειά είχε στην Αθήνα ο «αρχικατάσκοπος» της Τουρκίας, Ιμπραήμ Καλίν;
- Που φτάνουν οι μεγαλύτερες μειώσεις στις τιμές στα σούπερ μάρκετ
- Καύσιμα: Βενζίνη στα 2 ευρώ και πετρέλαιο θέρμανσης έως 70% ακριβότερο
- Γιώργος Μαζωνάκης: Πώς έφτασαν στη σύλληψη των δύο γιατρών – Τα νέα στοιχεία
«Η συνάντηση αυτή αναμένεται να προωθήσει μια καλύτερη κατανόηση μεταξύ των χωρών της περιοχής και να συμβάλλει στην ενίσχυση της κοινής περιφερειακής ασφάλειας», γράφει το υπουργείο Εξωτερικών σε ανακοίνωση, διευκρινίζοντας ότι «το Ιράκ και άλλες χώρες που βρέχονται από τον Περσικό Κόλπο» θα συμμετάσχουν σε αυτήν.
Όπως είχαν μεταδώσει νωρίτερα οι Financial Times oι υπουργοί Εξωτερικών των χωρών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC) αναμένεται να συναντηθούν τη Δευτέρα με τον Ιρανό ομόλογό τους, σε μια προσπάθεια του Ομάν και του Ιράν να εξασφαλίσουν τη στήριξη των αραβικών κρατών για μια προσωρινή συμφωνία που θα επιτρέψει τη διαχείριση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Η συνάντηση, πρωτοβουλία του Ομάν, θα είναι η πρώτη μεταξύ των κορυφαίων διπλωματών των έξι χωρών του GCC και ανώτατου Ιρανού αξιωματούχου μετά την έναρξη του πολέμου από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας τον Φεβρουάριο.
Σύμφωνα με δύο πηγές που έχουν ενημερωθεί για το θέμα αναφέρουν οι Financial Times, η συνάντηση έχει προγραμματιστεί για τη Δευτέρα στην παραθαλάσσια πόλη Σαλαλά του Ομάν. Μία από τις πηγές ανέφερε ότι οι τελικές λεπτομέρειες δεν έχουν οριστικοποιηθεί, ωστόσο αρκετές χώρες έχουν ήδη επιβεβαιώσει τη συμμετοχή τους και η διεξαγωγή της θεωρείται πιθανή.
Συμφωνία για προσωρινό άνοιγμα των Στενών
Η Τεχεράνη και το Μουσκάτ είχαν ανακοινώσει πριν από λίγο περισσότερο από δύο εβδομάδες ότι βρίσκονται κοντά στην ολοκλήρωση μιας προσωρινής συμφωνίας, σύμφωνα με την οποία τα πλοία θα εισέρχονται στα Στενά του Ορμούζ μέσω ιρανικών υδάτων και θα εξέρχονται κυρίως από την πλευρά του Ομάν.
Ωστόσο, διπλωμάτες επισημαίνουν ότι για την πλήρη επαναλειτουργία του στρατηγικού θαλάσσιου περάσματος θα απαιτηθεί συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Οι αγορές αντέδρασαν άμεσα στις πληροφορίες για τη διπλωματική κινητικότητα. Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν την Παρασκευή το πρωί, μετά το δημοσίευμα των Financial Times για τις επαφές. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Brent, τα οποία είχαν αγγίξει σχεδόν τα 110 δολάρια το βαρέλι την Πέμπτη, υποχώρησαν κατά 2,7% στα 104,74 δολάρια.
Η πίεση για άνοιγμα του Ορμούζ
Μια τέτοια συνάντηση θα επιβεβαίωνε την αυξανόμενη ανησυχία των χωρών της περιοχής για την ανάγκη να ανοίξει ξανά το Στενό του Ορμούζ και να περιοριστεί η ένταση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, οι οποίες συνεχίζουν να συγκρούονται γύρω από μια από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη.
Παράλληλα, δείχνει ότι οι χώρες του Κόλπου επιδιώκουν να μειώσουν τις εντάσεις με την Τεχεράνη, μετά τις επιθέσεις του Ιράν με πυραύλους και drones εναντίον αραβικών γειτονικών χωρών ως αντίποινα για τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς.
«Για το Ιράν και το Ομάν, το ζήτημα είναι να φέρουν το GCC στο τραπέζι, ώστε να χρησιμοποιηθεί αυτή η στήριξη για να ζητηθεί από τις ΗΠΑ η άρση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών», δήλωσε μία από τις πηγές που γνωρίζουν τις συνομιλίες.
Οι χώρες του GCC, από την πλευρά τους, θέλουν να διασφαλίσουν ότι «οποιαδήποτε συμφωνία θα είναι προσωρινή και ότι τα πλοία θα μπορούν να εισέρχονται και να εξέρχονται από τα Στενά».
Το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου περιλαμβάνει τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ, το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και το Ομάν.
Ο ρόλος του Ομάν και οι όροι του Ιράν
Η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν διατηρήσει διπλωματικούς διαύλους με το Ιράν, παρά τις ιρανικές επιθέσεις εναντίον τους.
Το Ομάν, τα χωρικά ύδατα του οποίου βρίσκονται μέσα στα Στενά του Ορμούζ, έχει ακολουθήσει ουδέτερη στάση καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου και πραγματοποιεί εδώ και εβδομάδες συνομιλίες με την Τεχεράνη για μια προσωρινή συμφωνία που θα επιτρέπει στα εμπορικά πλοία να διέρχονται από τη θαλάσσια οδό χωρίς επιβαρύνσεις.
Μια προσωρινή συμφωνία για τα Στενά είχε θεωρηθεί πιθανό βήμα αποκλιμάκωσης της αντιπαράθεσης ΗΠΑ-Ιράν.
Αρχικά, υπήρχε η εκτίμηση ότι μια συμφωνία Ιράν-Ομάν θα μπορούσε να οδηγήσει στην επαναφορά του σύντομου μνημονίου κατανόησης (MoU) που είχαν υπογράψει ΗΠΑ και Ιράν τον Ιούνιο. Το MoU προέβλεπε παράταση της εκεχειρίας για 60 ημέρες, σταδιακό άνοιγμα των Στενών και έναρξη διαπραγματεύσεων για μια τελική διευθέτηση, συμπεριλαμβανομένης συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Ωστόσο, Ουάσιγκτον και Τεχεράνη αλληλοκατηγόρησαν η μία την άλλη για παραβίαση της συμφωνίας, κυρίως λόγω διαφωνίας σχετικά με τον τρόπο διέλευσης των πλοίων από τα Στενά, με αποτέλεσμα να ακολουθήσει νέος κύκλος επιθέσεων.
Οι ΗΠΑ έχουν ενημερώσει τους διαμεσολαβητές ότι δεν θα επιστρέψουν στο προηγούμενο MoU και θα δεχθούν μόνο μια ευρύτερη συμφωνία που θα περιλαμβάνει και το πυρηνικό ζήτημα.
Το Ιράν, από την πλευρά του, επιμένει ότι ακόμη και αν ολοκληρώσει τη συμφωνία με το Ομάν για τα Στενά, η πλήρης επαναλειτουργία τους θα εξαρτηθεί από την ικανοποίηση των όρων του από τις ΗΠΑ, όπως η άρση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, η επαναφορά της δυνατότητας πώλησης πετρελαίου και η πρόσβαση σε δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία στο εξωτερικό.
Νέα διπλωματική προσπάθεια
Παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχουν απευθείας συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, οι διαμεσολαβητές διατηρούν ανοικτούς διπλωματικούς διαύλους, επιχειρώντας να διαμορφώσουν νέα πρόταση που θα μπορούσε να επαναφέρει τις δύο πλευρές στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Το Κατάρ πραγματοποίησε δύο επισκέψεις στην Τεχεράνη την περασμένη εβδομάδα, στο πλαίσιο της ανανεωμένης προσπάθειας για τερματισμό της σύγκρουσης, η οποία βρίσκεται πλέον στον έβδομο μήνα.
Την ίδια στιγμή, η πίεση αυξάνεται μετά την επιχείρηση των Χούθι στην Υεμένη για τον έλεγχο της περιοχής Μπαμπ ελ Μαντέμπ, μιας ακόμη κρίσιμης θαλάσσιας οδού για το παγκόσμιο εμπόριο.
Διαβάστε ακόμη:
- Τι δουλειά είχε στην Αθήνα ο «αρχικατάσκοπος» της Τουρκίας, Ιμπραήμ Καλίν;
- Που φτάνουν οι μεγαλύτερες μειώσεις στις τιμές στα σούπερ μάρκετ
- Καύσιμα: Βενζίνη στα 2 ευρώ και πετρέλαιο θέρμανσης έως 70% ακριβότερο
- Γιώργος Μαζωνάκης: Πώς έφτασαν στη σύλληψη των δύο γιατρών – Τα νέα στοιχεία
Διαβάστε ακόμη:
- Τι δουλειά είχε στην Αθήνα ο «αρχικατάσκοπος» της Τουρκίας, Ιμπραήμ Καλίν;
- Που φτάνουν οι μεγαλύτερες μειώσεις στις τιμές στα σούπερ μάρκετ
- Καύσιμα: Βενζίνη στα 2 ευρώ και πετρέλαιο θέρμανσης έως 70% ακριβότερο
- Γιώργος Μαζωνάκης: Πώς έφτασαν στη σύλληψη των δύο γιατρών – Τα νέα στοιχεία
Διαβάστε ακόμη:
- Τι δουλειά είχε στην Αθήνα ο «αρχικατάσκοπος» της Τουρκίας, Ιμπραήμ Καλίν;
- Που φτάνουν οι μεγαλύτερες μειώσεις στις τιμές στα σούπερ μάρκετ
- Καύσιμα: Βενζίνη στα 2 ευρώ και πετρέλαιο θέρμανσης έως 70% ακριβότερο
- Γιώργος Μαζωνάκης: Πώς έφτασαν στη σύλληψη των δύο γιατρών – Τα νέα στοιχεία
Διαβάστε ακόμη:
- Τι δουλειά είχε στην Αθήνα ο «αρχικατάσκοπος» της Τουρκίας, Ιμπραήμ Καλίν;
- Που φτάνουν οι μεγαλύτερες μειώσεις στις τιμές στα σούπερ μάρκετ
- Καύσιμα: Βενζίνη στα 2 ευρώ και πετρέλαιο θέρμανσης έως 70% ακριβότερο
- Γιώργος Μαζωνάκης: Πώς έφτασαν στη σύλληψη των δύο γιατρών – Τα νέα στοιχεία
Fraport Greece: Άνοδος 5,1% στην επιβατική κίνηση – 7,1 εκατ. επιβάτες τον Αύγουστο
Eurobank: Ανθεκτική η ελληνική οικονομία το β’ τρίμηνο εν μέσω διεθνών αναταράξεων
Δομική Κρήτης: Σύμβαση 6,44 εκατ. ευρώ με τη Mirum για το project στην Ελούντα
Εθνική Τράπεζα: Τριπλή είσοδος στους δείκτες της S&P από τις 21 Σεπτεμβρίου
Τη Δευτέρα στο Ομάν συνάντηση Ιράν και χωρών του Κόλπου για προσωρινό άνοιγμα του Ορμούζ
Δίπλωμα οδήγησης: Ποιοι πρέπει να αλλάξουν το παλιό ροζ χάρτινο – Η προθεσμία και τι ισχύει μετά τα 65
Louis Vuitton: Κέρδισε τη δικαστική μάχη, έχασε την Κίνα – Η μικρή Molly Tea που πλήγωσε τον γίγαντα της πολυτέλειας
Χρηματιστήριο: 8 στα 8 ανοδικές εβδομάδες – Νέα πολυετή υψηλά για τράπεζες και Γενικό Δείκτη
Ροή ειδήσεων
Undercover
Τα «καλά παιδιά» οι συστημικοί τραπεζίτες – Πρώτα χρηματοδότησαν τον Προκοπίου με 800 εκατ. να αγοράσει τον Αστέρα Βουλιαγμένης και μετά με collateral τις μετοχές του έδωσαν δάνειο 2,5 δις | Ο Μητσοτάκης «αδειάζει» τον Μυτιληναίο για δεύτερη φορά – Ο ΒΟΑΚ, οι μοιρασιές μετ’ εμποδίων και το παρασκήνιο του διαγωνισμού για το Ελ. Βενιζέλος | Το μεγάλο έργο, το μεγάλο νησί και οι υπερβάσεις άνω των 580 εκατ. ευρώ σε σχέση με το αρχικό αντικείμενο | Παλιά τους τέχνη κόσκινο- Ρουφιανιές, βρωμιές, κουτσομπολιά, παθολογική ζήλια – Πώς ένας εργολαβικός δάκτυλος επιδιώκει να αποδομήσει τον ανταγωνισμό | Μετά τα εικονικά τιμολόγια, τα εικονικά έργα: Το άκρον άωτον του «εργολαβικού» θράσους – Ζητάνε λεφτά για υπεργολαβίες – μαϊμού, στο πλαίσιο παλιού νταραβεριού!
Autodromo Group C Turbo Sport: Το ρολόι που φέρνει τα αγωνιστικά 80s στον καρπό σου
Εμπνευσμένο από τα θρυλικά πρωτότυπα του Le Mans, το ρολόι συνδυάζει αναλογικό καντράν, ψηφιακή οθόνη και ατόφια Group…
Apple: Το πρώτο αναδιπλούμενο iPhone στα 1.999 δολάρια
Η Apple έκανε τελικά το βήμα στην αγορά των αναδιπλούμενων smartphones, παρουσιάζοντας το iPhone Duo, το πρώτο foldable…
Σία Κοσιώνη για τη συνεργασία της με τον ΑΝΤ1: Τελικά οι αλλαγές είναι μεγάλη ευλογία
Μιντιακή «απόβαση» Μέρντοχ στην Αθήνα: Το παρασκήνιο του γεύματος στο Μαξίμου με τον Κυριάκο Μητσοτάκη
Φθινοπωρινό crash test και ραντεβού με 60 ξένα funds για τις τραπεζες – Μην χάσετε την «iAXIA» που κυκλοφορεί
- Thales, Rheinmetall, Hensoldt και SAAB στην αύξηση των αμυντικών δαπανών.
- Shell και Equinor στην ενεργειακή ανεξαρτησία.
- Vestas, Siemens Energy, RWE, Terna, Saint-Gobain, Kingspan, Sika, Signify, Neste, Aker Carbon Capture, Air Liquide, Pod Point, Vitesco Technologies και Mercedes Benz Group στην ενεργειακή μετάβαση.
- DSV, Maersk, Siemens, Hexagon, Dassault Systemes, AVEVA, AutoStore, Infineon, STMicro, ASML, ASMI και Besi στην ασφάλεια των προμηθειών.
- BASF, Yara, Outokumpu και Salzgitter στις προκλήσεις για την ανταγωνιστικότητα.
- NatWest και DNB στα υψηλότερα επιτόκια και πληθωρισμό. Σε αυτή την τάση, εταιρείες που επηρεάζονται αρνητικά είναι οι Unibail, Hammerson, Inditex, AB Foods και Zalando.
https://radar.gr/article/i-fed-molis-prodose-to-fyllo-tis
https://radar.gr/article/to-nikelio-epathe-bitcoin-protofanes-pump-dump
https://radar.gr/article/me-anevres-kyroseis-i-evropi-pyrovolei-ta-podia-tis
https://radar.gr/article/blackrock-o-polemos-einai-i-archi-tou-telous-tis-pagkosmiopoiisis
[post_title] => Οι μετοχές και τάσεις που ευνοούνται από τον πόλεμο
[post_excerpt] =>
[post_status] => publish
[comment_status] => closed
[ping_status] => open
[post_password] =>
[post_name] => oi-metoches-kai-taseis-pou-evnoountai-apo-ton-polemo
[to_ping] =>
[pinged] =>
[post_modified] => 2022-04-03 23:35:19
[post_modified_gmt] => 2022-04-03 20:35:19
[post_content_filtered] =>
[post_parent] => 0
[guid] => https://radar.gr/?p=248230
[menu_order] => 0
[post_type] => post
[post_mime_type] =>
[comment_count] => 0
[filter] => raw
)
[2] => WP_Post Object
(
[ID] => 223268
[post_author] => 32
[post_date] => 2022-01-31 09:00:53
[post_date_gmt] => 2022-01-31 07:00:53
[post_content] => Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ), ο ετήσιος ρυθμός αύξησης της τραπεζικής χρηματοδότησης προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις (ΜΧΕ), αφού κατέγραψε διψήφια ποσοστά στις αρχές του 2021, στη συνέχεια επιβραδύνθηκε και κατά το γ΄ τρίμηνο του έτους επανήλθε σχεδόν, και έκτοτε παρέμεινε, στα χαμηλότερα επίπεδα που είχε αμέσως πριν το ξέσπασμα της πανδημίας.
Γράφει ο Σπύρος Σταθάκης
Οι τραπεζικές πιστώσεις προς τα νοικοκυριά συνέχισαν να συρρικνώνονται με σχεδόν σταθερό ετήσιο ρυθμό τους πρώτους δέκα μήνες του 2021. Ο ετήσιος ρυθμός πιστωτικής επέκτασης προς τη γενική κυβέρνηση παρέμεινε σε πολύ υψηλά επίπεδα, ως αποτέλεσμα των σημαντικών αγορών κρατικών ομολόγων τις οποίες πραγματοποίησαν οι ελληνικές εμπορικές τράπεζες. Πιο αναλυτικά, τo δεκάμηνο του 2021 η μέση μηνιαία καθαρή ροή τραπεζικής χρηματοδότησης προς ΜΧΕ ήταν μόλις 53 εκατ. ευρώ, έναντι 558 εκατ. ευρώ το 2020 (Ιαν.- Δεκ.).
Η ροή τραπεζικών δανείων
Ειδικότερα, η μέση μηνιαία ακαθάριστη ροή τραπεζικών δανείων τακτής λήξης προς τις ΜΧΕ το διάστημα αυτό ανήλθε σε 0,8 δισ. ευρώ, περίπου τα 3/5 εκείνης του 2020 (1,35 δισ. ευρώ, Ιαν.-Δεκ.) − αλλά πάντως υψηλότερη έναντι της ροής του 2019. Επίσης, το μέσο μηνιαίο υπόλοιπο της τραπεζικής χρηματοδότησης χωρίς καθορισμένη διάρκεια (δηλ. των πιστωτικών γραμμών και άλλων διευκολύνσεων) προς τις ΜΧΕ μειώθηκε το δεκάμηνο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2021 έναντι του 2020 (Ιαν.-Δεκ.) κατά 16,1%. Τέλος, ο ετήσιος ρυθμός μείωσης των τραπεζικών πιστώσεων προς τα νοικοκυριά διατηρήθηκε ουσιαστικά αμετάβλητος τους πρώτους δέκα μήνες του 2021. Υπενθυμίζεται ότι ο εν λόγω ρυθμός υπολογίζεται με βάση την καθαρή ροή τραπεζικής χρηματοδότησης των τελευταίων δώδεκα μηνών. Πάντως, οι ακαθάριστες ροές δανείων καθορισμένης διάρκειας προς νοικοκυριά (όπως καταγράφονται στα δανειακά ποσά των νέων δανειακών συμβάσεων), σε μέση μηνιαία βάση, υποδηλώνουν αύξηση των νέων δανείων προς τα νοικοκυριά κατά μέσο όρο το 2021 σε σχέση με το μηνιαίο μέσο όρο του 2020.
Γιατί “φρέναρε” η χρηματοδότηση
Σύμφωνα με την ΤτΕ, η ακαθάριστη ροή τραπεζικής χρηματοδότησης προς τις επιχειρήσεις (εκτός των χρηματοπιστωτικών) περιορίστηκε σημαντικά σε μέση μηνιαία βάση το 2021 σε σύγκριση με το 2020. Σημειώνεται ότι η ακαθάριστη ροή νέων τραπεζικών δανείων αντιπροσωπεύει τα ποσά που συνομολογούνται στις νέες συμβάσεις τραπεζικών δανείων σε ευρώ σε μηνιαία βάση. Αυτό αντανακλά εξομάλυνση της ζήτησης για τραπεζική πίστη, επειδή οι επιχειρήσεις αφενός είχαν αντλήσει ικανά δανειακά κεφάλαια και είχαν σχηματίσει αποθέματα ρευστότητας ήδη το 2020 και αφετέρου δεν αναγκάστηκαν κατά το 2021 να περιορίσουν στην ίδια έκταση ή και να διακόψουν εντελώς τις δραστηριότητές τους λόγω της πανδημίας, όπως είχε συμβεί αρχικά το 2020. Αυτό είχε ως συνέπεια τα έξοδά τους να μπορούν πλέον να καλυφθούν σε μεγαλύτερο βαθμό από τα έσοδά τους, που έχουν ανακάμψει. Η ΤτΕ σημειώνει εξάλλου, ότι πολλοί από τους παράγοντες που στήριξαν τη σημαντική άνοδο της προσφοράς τραπεζικών πιστώσεων κατά το 2020, όπως τα νομισματικά και εποπτικά μέτρα που θέσπισε η ΕΚΤ και η αυξημένη συγκέντρωση καταθέσεων από τις τράπεζες, εξακολούθησαν να ασκούν ευνοϊκή επίδραση στην πιστοδοτική δραστηριότητα των τραπεζών και κατά το 2021. Ωστόσο, τα προπου χρηματοδοτούνται με δημόσιους πόρους και στοχεύουν, επιμερίζοντας τον πιστωτικό κίνδυνο, στην απευθείας παροχή κινήτρων προς τις τράπεζες προκειμένου να χορηγήσουν πιστώσεις προς επιχειρήσεις είχαν κατά το 2021 μικρότερο μέγεθος από ό,τι το 2020. Αυτό είναι εύλογο, δεδομένου ότι τα περισσότερα από τα εν λόγω προγράμματα προορίζονταν για την αντιμετώπιση της κατάστασης έκτακτης ανάγκης που δημιουργήθηκε όταν ενέσκηψε η πανδημία και επιβλήθηκαν σε ευρεία κλίμακα περιοριστικά για την κινητικότητα υγειονομικά μέτρα. Και πάλι πάντως, κατά το εννεάμηνο του 2021 τα δάνεια που έλαβαν στήριξη μέσω των προγραμμάτων αντιστοιχούσαν σε άνω του 1/3 της συνολικής επιχειρηματικής πίστης.
Προγράμματα στις επιχειρήσεις μικρού και μεσαίου μεγέθους
Είναι αξιοσημείωτο ότι κατά το 2021 η στήριξη που παρέχουν τα κυριότερα προγράμματα επικεντρώνεται στις επιχειρήσεις μικρού και μεσαίου μεγέθους. Παράλληλα με αυτή την εξέλιξη, τα επιτόκια των τραπεζικών δανείων με προκαθορισμένη λήξη μειώθηκαν για τις επιχειρήσεις μικρού και μεσαίου μεγέθους, ενώ για τις μεγάλες επιχειρήσεις παρέμειναν αμετάβλητα. Οι προοπτικές για την πιστωτική επέκταση είναι θετικές, δεδομένης της αναμενόμενης επιτάχυνσης του ΑΕΠ, των καθοδηγητικών ενδείξεων (forwardguidance) που έχουν ανακοινωθεί όσον αφορά την πιθανή μελλοντική εξέλιξη της κατεύθυνσης της ενιαίας νομισματικής πολιτικής, αλλά και της στήριξης με δημόσιους πόρους μέσω του NextGenerationEU. Ανασταλτικός παράγοντας σε σχέση με τη δυνατότητα στήριξης της οικονομικής ανάπτυξης με τραπεζική χρηματοδότηση παραμένει η επίδραση των υφιστάμενων μη εξυπηρετούμενων δανείων στην πιστοδοτική συμπεριφορά των τραπεζών.Τα βαθύτερα αίτια της υποχρηματοδότησης της οικονομίας
Από κει και πέρα, σε πρόσφατη έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ύστερα από έλεγχο που διενήργησε στον τραπεζικό κλάδο, κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής, σημειώνεται ότι, παρά τη σοβαρή δημοσιονομική εμπλοκή του Κράτους υπέρ των τραπεζών, εξακολουθούν να υφίστανται χαρακτηριστικές αποκλίσεις από τη χρηματοπιστωτική κανονικότητα. Τα ποσά χορηγηθέντων δανείων μέσα στο 2021,τελούν σε δυσαρμονία με τα μεγέθη της ελληνικής οικονομίας, στα οποία πρέπει να συμπεριληφθούν και οι επενδυτικές ανάγκες της Χώρας. Το γεγονός αυτό δικαιολογεί κατ’ αρχήν την περαιτέρω επέμβαση του Κράτους ως δημόσιας εξουσίας που επιδιώκει τον σκοπό δημοσίου συμφέροντος της πλήρους αποκατάστασης της χρηματοπιστωτικής κανονικότητας. Υφίστανται τουλάχιστον τρία εξαιρετικού χαρακτήρα αίτια που εξηγούν τη μειωμένη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας από τις τράπεζες: (i) τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, (ii) η λεγόμενη αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση, και (iii) η ηθική χαλάρωση λόγω καθυστερήσεων στη ρευστοποίηση των εξασφαλίσεων των κόκκινων δανείων.
Πρώτον: Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια
Σύμφωνα με το Ελεγκτικό Συνέδριο, η φερεγγυότητα των τραπεζών, που ιδίως σημαίνει την ικανότητά τους να διασφαλίσουν στο ακέραιο τις καταθέσεις των πελατών τους - δηλαδή κατά βάση την αποταμίευση ιδιωτών - συνδέεται άμεσα με την κεφαλαιακή τους επάρκεια, που κι αυτή είναι η εγγύηση ότι ο καταθέτης χρημάτων στην τράπεζα θα έχει να λάβει το ποσό των καταθέσεών του σύμφωνα με τα συμφωνηθέντα, και κατά κανόνα όποτε το επιθυμήσει. Τα δάνεια που συνάπτει μια τράπεζα είναι στοιχείο του ενεργητικού της, γιατί καταγράφονται ως δικαίωμα της τράπεζας να τα εισπράξει, σε αντίθεση με τις καταθέσεις που είναι στοιχείο του παθητικού της, γιατί στοιχειοθετούν υποχρέωση της τράπεζας να καταβάλει. Όταν τα δάνεια που έχει συνάψει η τράπεζα παύουν να εξυπηρετούνται από τους οφειλέτες τους, τότε δεν είναι δυνατόν τα δάνεια αυτά να θεωρηθούν με την ίδια βεβαιότητα, όπως όταν εξυπηρετούνταν, ως στοιχείο του ενεργητικού τής τράπεζας, τουλάχιστον στο σύνολο του ποσού της οφειλής εκ του δανείου. Αν δεν πληρωθούν καθόλου κι αυτό είναι οριστικό πρόκειται περί ζημίας, γιατί η τράπεζα απώλεσε το ποσό που διέθεσε για το υπόλοιπο του δανείου αυτού. Συνεπώς, πρέπει να συμπεριλάβει τη ζημία αυτή στον ισολογισμό της, μειώνοντας αντίστοιχα το ενεργητικό της. Αν τα δάνεια περιβάλλονται από αβεβαιότητα ως προς την πλήρη, τακτική αποπληρωμή τους, η τράπεζα πρέπει να υπολογίσει την πιθανότητα απωλειών στο συνολικό ποσό που αναμένει να εισπράξει. Οφείλει δε τότε να δεσμεύσει από τα κεφάλαιά της ως ασφάλεια για κάλυψη μελλοντικής ενδεχόμενης ζημίας ένα ποσό αντίστοιχο του κινδύνου μη εξυπηρέτησης του δανείου, με αναγκαία συνέπεια τα ίδια αυτής κεφάλαια, λόγω της δέσμευσης αυτής, να μην της είναι εξ ολοκλήρου διαθέσιμα. Η συναρτώμενη με τα ανωτέρω ανωμαλία στην αποπληρωμή των δανείων δεν μπορεί να μην έχει επίδραση στην κεφαλαιακή επάρκεια της τράπεζας, δηλαδή, σε τελευταία ανάλυση, στη φερεγγυότητά της ως προς τους καταθέτες της. Η επισφάλεια του ενεργητικού της επηρεάζει τη σχέση αυτού με το παθητικό της, με βάση την οποία προκύπτει η κεφαλαιακή της επάρκεια. Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια σημαίνουν ενδεχόμενο ζημιών, που αυτό πρέπει να υπολογισθεί και καταγραφεί στον ισολογισμό. Και αν αυτό συμβεί, ανατρέπεται η ισορροπία που αρχικά υπήρχε μεταξύ ενεργητικού και παθητικού της τράπεζας οπότε πρέπει εκ νέου να υπολογισθεί, με βάση τη νέα ισορροπία, η κεφαλαιακή της επάρκεια. Όσο μεγαλύτερος είναι ο αριθμός των μη εξυπηρετούμενων δανείων και των ποσών οφειλών προς την τράπεζα που συνδέονται με αυτά, τόσο ισχυρότερο είναι το βάρος της τράπεζας από προβλέψεις στον ισολογισμό της λόγω απώλειας εσόδων εκ τόκων ή εκ της μη αποπληρωμής του κεφαλαίου δανείων. Και επειδή υφίσταται μια αναγκαία αβεβαιότητα ως προς την πιθανότητα εξέλιξης της αποπληρωμής ενός μη εξυπηρετούμενου δανείου, ακόμη και αν έχουν προβλεφθεί ζημίες στον ισολογισμό εκ του λόγου αυτού, η αβεβαιότητα παραμένει ως προς το αν το ποσό των ζημιών που προβλέφθηκε στηρίζεται σε ρεαλιστικές προβλέψεις ή αν θα έπρεπε να είναι υψηλότερο. Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια στην Ελλάδα, αποκαλούμενα κόκκινα, ξεπέρασαν το ποσό των 100 δισ. ευρώ το 2016 για να περιοριστούν στη συνέχεια παραμένοντας πάντα σε πολύ υψηλό σημείο ως ποσοστό του ενεργητικού τους. Συγκριτικά με τις άλλες χώρες της ευρωζώνης, η Ελλάδα κινείται, παρά τις προσπάθειες, σε υψηλά ποσοστά, δοθέντος ότι, με μέσο όρο περί το 2,3% σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Ελλάδα βρίσκεται ακόμη στο 18,4% του συνολικού χαρτοφυλακίου των δανείων. Η κατάσταση αυτή είναι εύλογο να δημιουργεί στις τράπεζες επιφυλακτικότητα στη χορήγηση νέων δανείων. Ακόμη και αν διαθέτουν κεφάλαια προς μόχλευση, όμως, καθώς δεν μπορεί να είναι βέβαιες για τις ζημίες που θα υποστούν λόγω των μη εξυπηρετούμενων δανείων, που παραμένουν σε υψηλό ποσοστό, δεν έχουν πλήρη εικόνα της οικονομικής τους κατάστασης, οπότε δεν είναι σε θέση να υπολογίσουν με ακρίβεια την κεφαλαιακή τους επάρκεια.
Δεύτερον: Η "αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση" των τραπεζών έναντι του Κράτους
Όπως επισημαίνεται στην έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η εμπλοκή του ιδιωτικού τομέα (PSI) στην απομείωση του δημόσιου χρέους που συντελέστηκε το 2012 είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση του ποσού που όφειλε το Δημόσιο στις τράπεζες ως κατόχους κρατικών ομολόγων κατά ένα ποσοστό της τάξεως του 75%. Αυτό, καταγραφόμενο ως ζημία, προκάλεσε τη μείωση της κεφαλαιακής επάρκειας των τραπεζών με αποτέλεσμα να απαιτηθεί, προκειμένου να αποφευχθεί η συμμετοχή των καταθετών στις ζημίες (το λεγόμενο "κούρεμα" των καταθέσεων που θα συντελούνταν με μεταβολή των καταθέσεων σε άνευ αξίας μετοχές των τραπεζών), η ανακεφαλαιοποίηση με κρατική εμπλοκή των τραπεζών. Για να αποφευχθεί η ανακεφαλαιοποίηση με άμεση διάθεση δημόσιου χρήματος, που θα επαύξανε το ήδη τότε εξαιρετικά υψηλό δημόσιο χρέος, συμφωνήθηκε με τους δανειστές της Ελλάδος να διατεθεί αντί χρήματος υπόσχεση του Κράτους προς τις τράπεζες, αποκαλούμενη αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση, να καλύψει σε βάθος χρόνου, και μέχρι 25 δισ. ευρώ, τις ζημίες τους από το PSI στη βάση του εξής πλέγματος εναλλακτικής ενίσχυσης: αν είχαν ζημίες αυτές θα μεταβάλλονταν σε μετοχές που θα αγόραζε το Κράτος διαθέτοντας έτσι κεφάλαιο στις τράπεζες, ενώ αν οι τράπεζες είχαν κέρδη δεν θα όφειλαν για τα κέρδη τους τον αναλογούντα φόρο. Η υπόσχεση συμψηφισμού φόρου επί των κερδών ή κάλυψης ζημίας με συμμετοχή στο κεφάλαιο υλοποιείται σε δόσεις, που είναι ετήσιες και ισόποσες για χρονικό διάστημα 30 ετών. Επειδή όμως οι ζημίες των Τραπεζών δεν προήλθαν μόνον από τη μείωση της αξίας των ομολόγων του ελληνικού Δημοσίου που κατείχαν αλλά και από τα λεγόμενα "κόκκινα δάνεια" για την ύπαρξη των οποίων ανέλαβε μέρος της ευθύνης το Δημόσιο, προβλέφθηκε παραλλήλως έτερη αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση. Αυτή θα προέκυπτε είτε από διαγραφή ή συμφωνία ρύθμισης χρεών είτε από πώληση ή τιτλοποίηση δανείων ή μεταβίβασή τους σε άλλη νομική οντότητα. Στην περίπτωση αυτή η προκύπτουσα διαφορά εκπίπτει από τα ακαθάριστα έσοδα της Τράπεζας σε 20 ετήσιες, ισόποσες δόσεις αρχής γενομένης από τη χρήση στην οποία διενεργήθηκε η διαγραφή ή η μεταβίβαση. Οι ανωτέρω υποσχέσεις του Δημοσίου είναι ικανές να οδηγήσουν τις τράπεζες ενώπιον ενός διλήμματος. Αν επιθυμούν να αποφύγουν τις ζημίες που θα συνεπήγοντο αλλοίωση στην κατανομή του μετοχικού τους κεφαλαίου, καθώς θα εκδίδονταν νέες μετοχές με δικαιούχο το Δημόσιο οπότε θα υποβαθμιζόταν η συμμετοχή των παλαιών μετόχων ,τότε πρέπει να ακολουθούν μια πολιτική που θα περιορίζει στο ελάχιστο το ενδεχόμενο ζημιών, άρα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικές στην ανάληψη δανειοδοτικών κινδύνων. Πρέπει επομένως να επιδιώκουν κέρδη από βέβαιες πηγές κερδοφορίας, γι’ αυτό την όποια ρευστότητα διαθέτουν, οδηγούνται να την επενδύουν έτσι ώστε να επωφελούνται με βεβαιότητα από την αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση. Καθώς τα κέρδη των τραπεζών μέχρι του ποσού της ετήσιας, ισόποσης δόσης δεν φορολογούνται, λόγω ακριβώς της αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης, το ποσό που θα κατεβάλλετο ως φόρος παραμένει στην τράπεζα αυξάνοντας έτσι τα κεφάλαια αυτής.
Τρίτον: Η ηθική χαλάρωση λόγω καθυστερήσεων στη ρευστοποίηση των εξασφαλίσεων δανείων
Σύμφωνα με το Ελεγκτικό Συνέδριο, η μεγάλη δημοσιονομική κρίση προκάλεσε την πτώχευση επιχειρήσεων και την απώλεια εισοδημάτων των ιδιωτών οφειλετών λόγω της αύξησης της ανεργίας ή των περικοπών των μισθών. Η πολιτεία φρόντισε να προστατευθεί από τον πλειστηριασμό η κυρία κατοικία των οφειλετών όταν αυτή είχε υποθηκευθεί λόγω δανειοδότησης που δεν εξυπηρετούνταν. Όμως, μαζί με όσους είχαν πράγματι ανάγκη προστασίας, καθώς λόγω μείωσης των εισοδημάτων τους οφειλόμενης στην κρίση αδυνατούσαν πράγματι να εξυπηρετήσουν τα δάνειά τους, βρέθηκε να επωφελείται και μια άλλη κατηγορία οφειλετών, οι αποκληθέντες "στρατηγικοί κακοπληρωτές", που, αν και μπορούσαν, εντούτοις, αξιοποιώντας ιδίως τις δικονομικές δυνατότητες και τις συναφείς καθυστερήσεις, δεν πλήρωναν τις δόσεις των δανείων τους. Η αδυναμία έγκαιρης διάκρισης των "στρατηγικών κακοπληρωτών" από τους πράγματι αδυνατούντες να εξυπηρετούν το δάνειό τους σε συνδυασμό με την ανάγκη προστασίας της κατοικίας είναι ικανή να επιτείνει την επιφυλακτικότητα των τραπεζών να χορηγήσουν νέα δάνεια. Στην εκτίμηση των κινδύνων που εγκυμονεί εξ ορισμού η χορήγηση νέων δανείων εισήλθε πλέον ο κίνδυνος της αδυναμίας ρευστοποίησης των εξασφαλίσεων μη αποπληρωμής των δανείων. Έτσι, οι τράπεζες βρίσκονται σε κατάσταση όπου μια επιπλέον δυσχέρεια τις εμποδίζει να χορηγήσουν δάνεια χωρίς συνεκτίμηση και του ιδιαίτερου αυτού κινδύνου. [post_title] => Ανάλυση: Γιατί οι τράπεζες δεν ρίχνουν χρήμα στην αγορά [post_excerpt] => Ποιοι είναι οι λόγοι που δεν επιτρέπουν ακόμη την περαιτέρω αύξηση της χρηματοδότησης της πραγματικής οικονομίας από τις τράπεζες [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => open [post_password] => [post_name] => giati-oi-trapezes-den-richnoun-chrima-stin-agora [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2022-04-03 23:41:19 [post_modified_gmt] => 2022-04-03 20:41:19 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => https://radar.gr/?p=223268 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [3] => WP_Post Object ( [ID] => 248214 [post_author] => 32 [post_date] => 2022-03-24 18:02:33 [post_date_gmt] => 2022-03-24 16:02:33 [post_content] => Την εκτίμηση ότι η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία ανατρέπει την παγκόσμια τάξη πραγμάτων που ίσχυε από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου εκφράζει ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της BlackRock. «Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία έβαλε τέλος στην παγκοσμιοποίηση που ζήσαμε τις τελευταίες τρεις δεκαετίες», αναφέρει ο Larry Fink στην επιστολή του προς τους μετόχους για το 2022. «Έχει κάνει πολλές κοινωνίες και ανθρώπους να αισθάνονται απομονωμένοι και να κοιτάζουν προς το εσωτερικό των χωρών. Πιστεύω ότι αυτό έχει επιδεινώσει την πόλωση και την εξτρεμιστική συμπεριφορά που βλέπουμε σε ολόκληρη την κοινωνία σήμερα» συμπληρώνει.
Η επιστολή του Fink ήρθε ένα μήνα μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους έχουν επιβάλει πρωτοφανείς κυρώσεις στη Ρωσία και παρέχουν στρατιωτική βοήθεια στην Ουκρανία.
Ο διευθύνων σύμβουλος της BlackRock, η εταιρεία του οποίου διαχειρίζεται περισσότερα από 10 τρισ. δολ., είπε ότι οι χώρες και οι κυβερνήσεις έχουν ενώσει τις δυνάμεις τους και εξαπέλυσαν έναν «οικονομικό πόλεμο» κατά της Ρωσίας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η BlackRock έχει επίσης λάβει μέτρα για να αναστείλει την αγορά οποιωνδήποτε ρωσικών τίτλων στο ενεργό χαρτοφυλάκιό της.
«Τις τελευταίες εβδομάδες, μίλησα με αμέτρητους ενδιαφερόμενους φορείς, συμπεριλαμβανομένων των πελατών και των υπαλλήλων μας, που όλοι προσπαθούν να καταλάβουν τι θα μπορούσε να γίνει για να αποτραπεί η ανάπτυξη κεφαλαίων στη Ρωσία», είπε ο Fink.
Πίσω στις αρχές της δεκαετίας του 1990, όταν ο κόσμος βγήκε από τον Ψυχρό Πόλεμο, η Ρωσία έγινε ευπρόσδεκτη στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα και της δόθηκε πρόσβαση στις παγκόσμιες κεφαλαιαγορές, αναφέρει ο Fink.
Η επέκταση της παγκοσμιοποίησης επιτάχυνε το διεθνές εμπόριο, μεγάλωσε τις παγκόσμιες κεφαλαιαγορές και αύξησε την οικονομική ανάπτυξη, επισημαίνει ο ίδιος.
Ήταν ακριβώς τότε, πριν από 34 χρόνια, όταν ιδρύθηκε η BlackRock και η εταιρεία ωφελήθηκε πάρα πολύ από την άνοδο της παγκοσμιοποίησης και την ανάπτυξη των κεφαλαιαγορών.
«Πιστεύω μακροπρόθεσμα στα οφέλη της παγκοσμιοποίησης και στη δύναμη των παγκόσμιων κεφαλαιαγορών. Η πρόσβαση στο παγκόσμιο κεφάλαιο δίνει τη δυνατότητα στις εταιρείες να χρηματοδοτήσουν την ανάπτυξη, στις χώρες να αυξήσουν την οικονομική ανάπτυξη και σε περισσότερους ανθρώπους να βιώσουν την οικονομική ευημερία», δήλωσε ο Fink.
Ο διευθύνων σύμβουλος είπε ότι η BlackRock έχει δεσμευτεί να παρακολουθεί τις άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις της κρίσης και στοχεύει να κατανοήσει πώς να πλοηγηθεί σε αυτό το νέο επενδυτικό περιβάλλον.
https://radar.gr/article/i-blackrock-tou-apokleietai-tora-mila-gia-stasimoplithorismo-ala-70s
https://radar.gr/article/blackrock-ependytiki-efkairia-i-rosiki-eisvoli
[post_title] => BlackRock: Ο πόλεμος είναι η αρχή του τέλους της παγκοσμιοποίησης
[post_excerpt] => "Η επέκταση της παγκοσμιοποίησης ανέπτυξε το εμπόριο, την οικονομία και τις κεφαλαιαγορές", τόνισε ο Larry Fink της BlackRock. "Η Ρωσία ανατρέπει μια παγκόσμια τάξη πραγμάτων που ισχύει εδώ και 34 χρόνια."
[post_status] => publish
[comment_status] => closed
[ping_status] => open
[post_password] =>
[post_name] => blackrock-o-polemos-einai-i-archi-tou-telous-tis-pagkosmiopoiisis
[to_ping] =>
[pinged] =>
[post_modified] => 2022-04-03 23:44:08
[post_modified_gmt] => 2022-04-03 20:44:08
[post_content_filtered] =>
[post_parent] => 0
[guid] => https://radar.gr/?p=248214
[menu_order] => 0
[post_type] => post
[post_mime_type] =>
[comment_count] => 0
[filter] => raw
)
)

Ενώ η Ρωσία κατηγορεί τη Δύση ότι προσπαθεί να την οδηγήσει στη χρεοκοπία περιορίζοντας την πρόσβαση σε ευρώ και δολάριο, η Gopinath επεσήμανε ότι οι κυρώσεις, που επιβλήθηκαν τον περασμένο μήνα, έχουν ουσιαστικά διακόψει τις σχέσεις της Ρωσίας με το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα και με χρεοκοπία (ακόμα και τεχνική) απέκλειε τη Ρωσία από το σύστημα για χρόνια.
«Όταν έχεις αθετήσει τις υποχρεώσεις τους, η επανείσοδος στην αγορά δεν είναι εύκολη. Και αυτό μπορεί να πάρει πολύ χρόνο» τόνισε η επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ.
Ωστόσο, το ΔΝΤ δεν είναι ο μόνος θεσμός που αναδεικνύει αυτήν την τάση. Πριν λίγες ημέρες, η Goldman Sachs κυκλοφόρησε ένα ενημερωτικό σημείωμα όπου προειδοποιεί ότι το λυκόφως της παγκόσμιας ηγεμονίας του δολαρίου ΗΠΑ θα μπορούσε να είναι κοντά -αναφέροντας την πιθανότητα η Σαουδική Αραβία να δεχθεί γουάν για την πώληση πετρελαίου αντί για δολάρια- ως αποδεικτικό στοιχείο.
Το δολάριο, το ευρώ και η στερλίνα εξακολουθούν να αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 50% των διαθεσίμων της κεντρικής τράπεζας της Ρωσίας, που βρίσκονται στη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιαπωνία, τη Βρετανία, τις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Καναδά και την Αυστραλία.
Η Ρωσία δεν είναι μόνη της σε αυτό: Όλο και περισσότερο, οι λατινοαμερικανικές χώρες μετατρέπουν τα αποθέματά τους σε άλλο νόμισμα εκτός από το δολάριο, συμπεριλαμβανομένων μεγαλύτερων ποσοστών εναλλακτικών λύσεων όπως το κινεζικό γουάν.
https://radar.gr/article/me-anevres-kyroseis-i-evropi-pyrovolei-ta-podia-tis
https://radar.gr/article/blackrock-o-polemos-einai-i-archi-tou-telous-tis-pagkosmiopoiisis
https://radar.gr/article/bloomberg-gia-plithorismo-pouliste-to-amaxi-kai-fate-fakes
[post_title] => ΔΝΤ: Οι κυρώσεις θα γυρίσουν μπούμερανγκ σε Δύση, δολάριο κι ευρώ
[post_excerpt] => Για το ενδεχόμενο αποτυχίας των δυτικών κυρώσεων στη Ρωσία -και κυρίως της κατάσχεσης των αποθεματικών σε δολάριο και ευρώ που κατέχει η ρωσική κεντρική τράπεζα- προειδοποιεί το ΔΝΤ.
[post_status] => publish
[comment_status] => closed
[ping_status] => open
[post_password] =>
[post_name] => dnt-oi-kyroseis-tha-gyrisoun-boumerangk-se-dysi-dolario-ki-evro
[to_ping] =>
[pinged] =>
[post_modified] => 2022-04-03 23:40:07
[post_modified_gmt] => 2022-04-03 20:40:07
[post_content_filtered] =>
[post_parent] => 0
[guid] => https://radar.gr/?p=248869
[menu_order] => 0
[post_type] => post
[post_mime_type] =>
[comment_count] => 1
[filter] => raw
)
[1] => WP_Post Object
(
[ID] => 248230
[post_author] => 32
[post_date] => 2022-03-25 10:10:36
[post_date_gmt] => 2022-03-25 08:10:36
[post_content] => Η σύγκρουση Ρωσίας-Ουκρανίας θα έχει εκτεταμένες επιπτώσεις που φαίνεται ότι θα επαναπροσδιορίσουν τις τάσεις στην Ευρώπη, όπως αναφέρει η Bank of America.
Σύμφωνα με την αμερικανική τράπεζα, ο πόλεμος είναι ένα από εκείνα τα σπάνια γεγονότα στην ιστορία που θα αναδιαμορφώσουν τη γεωπολιτική, τις κοινωνίες και τις αγορές.
Η Ευρώπη μεταβαίνει σε μια άλλη εποχή και θα πρέπει να μάθει να είναι πιο ανεξάρτητη, επαναπροσδιορίζοντας τομείς και οικονομικά παραδείγματα.
Οι συνέπειες της τρέχουσας κρίσης θα φέρουν από ανάπτυξη νέων βιομηχανιών, την επιτάχυνση των υφιστάμενων, μέχρι πρόσθετες υποδομές και τεχνολογίες, ενώ για ορισμένους θα επιτευχθεί η ανεξαρτησία και η ηγεσία.
